Urząd Miasta Łodzi

500 lat Reformacji. W dziejach Łodzi ewangelicy odegrali znaczną rolę

Marcin Luter, 500 lat temu ogłosił swoje słynne 95 tez. Ten akt uznaje się za początek Reformacji i wyznań protestanckich. W dziejach Łodzi ewangelicy odegrali wybitną rolę. Byli rzemieślnikami, przemysłowcami, tworzyli ważną grupę inteligencji miejskiej.

Nabożeństwo ekumeniczne w ewangelickim kościele pod wezwaniem św. Mateusza  -  fot. Andrzej Janecki / UMŁ
Nabożeństwo ekumeniczne w ewangelickim kościele pod wezwaniem św. Mateusza , fot. Andrzej Janecki / UMŁ

W ewangelickim kościele pod wezwaniem św. Mateusza w rocznice wystąpienia Marcina Lutra odprawiono nabożeństwo ekumeniczne. Wzięli w nim udział kapłani kościołów protestanckich oraz przedstawiciele kościoła katolickiego i prawosławnego.

Ksiądz Biskup Marek Marczak i ks. biskup Jan Cieślar z kościoła ewangelicko-augsburskiego we wspólnym kazaniu podkreśli więzy teologiczne łączące oba kościoły i konieczność dialogu ekumenicznego. 

Osadnicy niemieccy przybywający do naszego miasta od lat 20-tych XIX wieku z reguły wyznawali protestantyzm. W połowie XIX wieku udział protestantów w mieście zwiększył się do ponad 40 procent. Musiano więc pomyśleć o odpowiedniej dla nich świątyni. Jeszcze w latach dwudziestych XIX wieku wzniesiono na Nowym Rynku (obecnie pl. Wolności) niewielki kościół św. Trójcy. Przypominał on stojący po drugiej stronie ul. Piotrkowskiej ratusz miejski. Jednak już w 1882 wyburzono starą świątynię, a na jej miejsce zbudowano potężny kościół w stylu neorenesansowym. Służył ewangelikom do 1945 roku. Później powstała tutaj parafia pw. Zesłania Ducha Świętego. Również obecny budynek kościoła oo. Jezuitów przy ul. Sienkiewicza ma swoje protestanckie korzenie. Tak samo jak poprzedni kościół przeszedł on we władanie katolików po 1945 roku.

Wspólnocie ewangelicko-augsburskiej do dzisiaj służy kościół pw. Św. Mateusza u zbiegu ulic Piotrkowskiej i Czerwonej. Ewangelicy reformowani natomiast posiadają swoją świątynię przy al. Politechniki. Architektura kościoła jest wzorowana na kościołach wzniesionych w Wilnie i Raśnie na Białorusi.

Wśród wpływowych luteran w naszym mieście wyróżniał się Karol Scheibler najbogatszy łodzianin i znakomity przedsiębiorca. W latach 1866-71 był prezesem kolegium kościelnego. Uchodził za osobę głęboko religijną i mocno zaangażowaną w życie łódzkiego kościoła ewangelicko-augsburskiego. Bardzo intensywnie zabiegał o zgodę na budowę kościoła św. Jana przy ul. Dzikiej (obecnie Sienkiewicza). Świątynia powstała dzięki jego fundacji wynoszącej 50 tys. rubli.

Przy parafiach ewangelickich działały Domy Sierot, Domy Starców i szkoły. Społeczność ewangelicka doprowadziła również do powstania Domu Miłosierdzia dla epileptyków i osób psychicznie chorych przy ul. Północnej. Szkolono tam również odpowiedni personel.

Mówiąc o duszpasterzach należy wspomnieć księdza Karola Gustawa Manitiusa proboszcza parafii ewangelicko-augsburskiej od 1853 r. Odprawił mszę za poległych demonstrantów w Warszawie i zaprzeczał oficjalnym poglądom zaborców rosyjskich, że ewangelicy są wyłącznie Niemcami. Ze swojego stanowiska został zwolniony przez władze carskie za przychylność dla polskiego ruchu narodowego i usunięty z Łodzi (1865). Nie zapomniał jednak o swoim mieście i zajmując różne funkcje w kościele luterańskim wspierał budowę Domu Miłosierdzia. Jego wnuk Gustaw Manitius został zamordowany przez Niemców w 1940 roku. 

Polecane aktualności

Ulica Wschodnia

Drzewa, szerokie chodniki, ławki i oświetlenie. Taka będzie ul. Wschodnia po remoncie

Arkadiusz Grzegorczyk / BPKSiT

Ulica Wschodnia uzyska nowe oblicze: szpaler drzew, szerokie chodniki, nowe ławki i oświetlenie.... więcej

Budowa kładki dla rowerzystów -  fot. z arch. ZDiT

Budowa infrastruktury dla rowerzystów. Sprawdź, co nowego powstaje w Łodzi

Tomasz Andrzejewki / ZDiT

Trwa budowa kładki nad rzeką Bałutką, kończy się budowa drogi rowerowej na Drewnowskiej. To kilka z... więcej

Na uczestników wydarzenia czeka ponad 80 projekcji, więc jest w czym wybierać  -  fot. z arch. Festiwalu

Festiwal Mediów Człowiek w Zagrożeniu już wkrótce

Karolina Szamburska / BPKSiT

21 listopada br. w Muzeum Kinematografii rozpocznie się 27. Festiwal Mediów Człowiek w Zagrożeniu.... więcej

Jarmark Bożonarodzeniowy 2016 -  fot. z arch. UMŁ

Łódź stroi się na święta. Tu sprawdzisz, kiedy będzie iluminacja, choinka i jarmark

Marlena Kamińska / BPKSiT

Zimowe spacery Piotrkowską znów będą miały świąteczny charakter. Od 1 grudnia ulica Piotrkowska... więcej

Targi Pracy na Uniwersytecie Łódzkim to doskonały sposób na znalezienie dobrych kandydatów do pracy i na staże -  fot. z arch. UŁ

Praca szuka studenta - 13. Targi Pracy na Uniwersytecie Łódzkim

Marlena Kamińska / BPKSiT

Uniwersytet Łódzki już po raz trzynasty zorganizował Targi Pracy. Ofertę przedstawiło blisko 50... więcej

Kalendarz
Kontakt