Urząd Miasta Łodzi

Organizatorzy życia. De Stijl, polska awangarda i design w Muzeum Sztuki w Łodzi

autor:

ms1

24.11.2017 - 25.02.2018

Ulepszyć świat, odkryć prawa rządzące rzeczywistością i relacje między przestrzenią a człowiekiem. Tego chcieli twórcy holenderskiego De Stijl. W jaki sposób ich idee kształtowały polską awangardę przekonamy się dzięki wystawie Organizatorzy życia. De Stijl, polska awangarda i design, którą Muzeum Sztuki w Łodzi

Gerrit Thomas Rietveld, Dom Truus Schröder (Schröderhuis). Widok współczesny -  fot. mat. pras. ms1
Gerrit Thomas Rietveld, Dom Truus Schröder (Schröderhuis). Widok współczesny , fot. mat. pras. ms1

Na wystawie Organizatorzy życia. De Stijl, polska awangarda i design, prezentowane są między innymi prace Pieta Mondriana, Theo van Doesburga, Jeana Gorina, Katarzyny Kobro, Barta van der Lecka, Kurta Schwittersa, Henryka Stażewskiego, Władysława Strzemińskiego czy Jo Uiterwaala. 

Do tej pory w największych opracowaniach historii polskiej awangardy podkreślany był przede wszystkim kluczowy wpływ konstruktywizmu rosyjskiego na polską awangardę. Wątek De Stijl był usuwany na plan dalszy. Kuratorki wystawy Organizatorzy życia. De Stijl, polska awangarda i design postanowiły to zmienić i jak najpełniej przedstawić powiązania w sztuce holenderskiego De Stijl i polskich awangardystów.

– Ekspozycja odwołuje się do zagadnień istotnych w projektach awangardy, której głównym celem było stworzenie zupełnie nowej kultury plastycznej, przekształcenie i ulepszenie otaczającego świata, między innymi przez projektowanie architektury, wnętrz i mebli – podkreślają Paulina Kurc-Maj i Anna Saciuk-Gąsowska, kuratorujące wystawie.
Największa aktywność De Stijl jako ugrupowania przypadła na lata 1917–1920. W grupie tej działali m.in.: Piet Mondrian, Theo van Doesburg, Georges Vantongerloo, Bart van der Leck, Vilmos Huszár, Gerrit Rietveld, Cornelis van Eesteren, Willem van Leusden, Jacobus Johannes Pieter Oud, Robert van 't Hoff czy Jan Wils. W końcowych latach działalności ugrupowania pod jego wpływem znaleźli się także twórcy młodszego pokolenia, między innymi Frederick Kiesler, Jean Gorin, Friedrich Vordemberge-Gildewart czy César Domela Nieuwenhuis.

Punktem wyjścia dla modelu sztuki grupy De Stijl była opracowana przez Pieta Mondriana idea neoplastycyzmu.

– Związana z malarstwem, została przeniesiona w trzeci i czwarty wymiar przede wszystkim przez Theo van Doesburga. Nie oznaczała ona stworzenia prostej idei wzornictwa przemysłowego, ale kompleksowego modelu kształtowania formy plastycznej, która manifestować się miała się na różnych poziomach i poprzez współoddziaływanie rozmaitych dziedzin sztuki: malarstwa, rzeźby czy architektury, a nawet muzyki i literatury, na kształt totalnego Gesamtkunstwerk – wyjaśniają kuratorki.

Początek lat 20. XX wieku to czas, kiedy polscy artyści na tyle już okrzepli w nowej sytuacji geopolitycznej, która przyniosła Polsce niepodległość, że możliwe stało się zorganizowane wystąpienie i próby wcielania w życie idei, które dotąd prezentowane były jedynie w formie manifestów. Wraz z powołaniem grupy Blok i ukazaniem się pierwszego numeru pisma, nawiązały się również bliższe relacje między przedstawicielami polskiej i holenderskiej awangardy, wymiana korespondencji, przedruki artykułów i fotografii zrealizowanych projektów. Cel artystów należących do obu tych ugrupowań był wszakże taki sam: organizowanie nowoczesnego życia przy pomocy sztuki.

W tym czasie twórcy i propagatorzy neoplastycyzmu, jak Piet Mondrian, Theo van Doesburg czy Vilmos Huszár, mieli już za sobą pierwsze próby przejścia od teorii do konkretnych realizacji w dziedzinie architektury, designu czy typografii. W Polsce nowa architektura dopiero się kształtowała, szukając drogi pomiędzy narodowym stylem dworkowym a płynącymi z Zachodu ideami architektury egalitarnej, która mogłaby zapewnić każdemu godne warunki życia. Głównym probierzem nowoczesności miał być funkcjonalizm, który zdominował architekturę, projekty mebli a także kolorystykę wnętrza.

Na ekspozycji znajdzie się łącznie około 130 obiektów: rzeźb, obrazów, rysunków, a także makiet, rekonstrukcji oraz zdjęć archiwalnych. Kolekcje, z których pochodzą dzieła: Van Abbemuseum, Eidhoven; Het Nieuwe Instituut, Rotterdam; Centraal Museum, Utrecht; Stedelijk Museum, Amsterdam; Roberto Polo Gallery, Bruksela; Muzeum Architektury we Wrocławiu; Fundacja Polskiej Sztuki Nowoczesnej, Warszawa; Marzona Archive, Berlin, kolekcje prywatne oraz kolekcja własna Muzeum Sztuki.

Wraz z otwarciem wystawy Organizatorzy życia, po powrocie dzieł z Madrytu, ponownie otwarta zostanie Sala Neoplastyczna i wystawa wokół niej, czyli Sala Neoplastyczna. Kompozycja otwarta. Słynne pomieszczenie zostanie odtworzone w „klasycznym kształcie" i na czas wystawy stanie się jej nieodłączną częścią, którą widzowie po zobaczeniu nowej ekspozycji koniecznie powinni odwiedzić, aby zobaczyć projekt Strzemińskiego i prace innych artystów związanych z neoplastycyzmem.

Wystawa będzie ostatnią z serii ekspozycji organizowanych przez Muzeum Sztuki w 2017 w ramach obchodów stulecia awangardy w Polsce.

  • Artyści/Artystki: Barbara Brukalska, Stanisław Brukalski, Theo van Doesburg, Jean Gorin, Vilmos Huszár, Katarzyna Kobro, Bohdan Lachert, Bart van der Leck, Willem van dem Leusden, Piet Mondrian, César Domela Nieuwenhuis, Gerrit Thomas Rietveld, Karl Peter Röhl, Kurt Schwitters, Henryk Stażewski, Władysław Strzemiński, Krystyna Tołłoczko-Różyska, Jo Uiterwaal, Georges Vantongerloo i inni.
  • Kuratorki: Paulina Kurc-Maj, Anna Saciuk-Gąsowska
  • Koordynator: Przemysław Purtak
  • Architektura wystawy: Art of Design – Joanna Góra Raurowicz

WYSTAWA ODBYWA SIĘ W RAMACH OBCHODÓW STULECIA AWANGARDY W POLSCE
Pod Honorowym Patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy
Wystawa odbywa się w ramach obchodów 100-lecia odzyskania niepodległości

Czas i miejsce:
ms1, ul. Więckowskiego 36
Otwarcie wystawy: piątek, 24 listopada 2017 godz. 18:00
Wystawa będzie czynna do 25 lutego 2018 r.

Polecane wydarzenia

wtorek, 23 stycznia 2018

„Leonardo da Vinci - Energia Umysłu” oraz „Od marzeń o lataniu do fabryki snów – polscy Leonardowie” w EC1 -  fot. mat. pras. „EC1 Łódź – Miasto Kultury” w Łodzi

„Leonardo da Vinci - Energia Umysłu” oraz „Od marzeń o lataniu do fabryki snów - polscy Leonardowie” w „EC1 Łódź – Miasto Kultury” w Łodzi

Ponad 70 eksponatów, w tym historyczne modele, interaktywne instalacje, filmy oraz współczesne przykłady bio-inspirowanej robotyki, lotnictwa i technologii... więcej

EC 1
24.11.2017 - 03.06.2018
Kalendarz
Kontakt