Rok 2007 - nr 2

« powrót

kronika2_2007.jpg (orginal)Czołowy motyw numeru 2/2007 “Kroniki Miasta Łodzi” stanowią konsulaty honorowe znajdujące się w Łodzi. We wstępie redaktor naczelny Gustaw Romanowski wyjaśnia ideę zajęcia się przez kwartalnik tym zagadnieniem. Tematyka konsularna zajmuje całą objętość “Pierwszych Kolumn”. Dział rozpoczyna artykuł Rafała Junga pt. Tradycja zobowiązuje przypominający bogatą międzywojenną tradycję konsularną Łodzi. Autor uświadami, że do przedwojennej obecności nawiązują przedstawicielstwa dyplomatyczne takich państw jak: Austrii, która posiadała swój konsulat przy ulicy Targowej 63, Danii, której placówka mieściła się przy Piotrkowskiej 135, a kilka numerów dalej pod 143 funkcjonował w okresie II Rzeczpospolitej Konsulat Honorowy Republiki Łotwy. Przy tej samej ulicy pod numerem 177 istniała agencja konsularna Francji, a przy ulicy Ewangelickiej 1 (dziś Roosevelta) znajdował się Wicekonsulat Honorowy Wielkiej Brytanii. Z mapy konsularnej miasta znikły za to konsulaty Finlandii, Belgii, Grecji, Holandii, Szwecji, Włoch, Norwegii, Portugalii, Rumunii, Szwajcarii. Na uwagę zasługuje fakt, że przed wojną w Łodzi istniała jedyna w Polsce placówka dyplomatyczna Kostaryki – przy ul. Andrzeja 3 i Urugwaju – przy al. Kościuszki 37. Najważniejszym przedwojennym urzędem konsularnym – ze względu na rangę oficjalną – było przedstawicielstwo Niemiec. Konsulat Rzeszy Niemieckiej mieścił się przy Piotrkowskiej 260. Charakter miasta konsularnego Łódź utraciła w czasach PRL. Względy polityczne sprawiły, że drastycznie ograniczono kontakty międzynarodowe Łodzi. Dzisiaj miasto z dobrym skutkiem usiłuje przywrócić utracony status.

W dalszej części zaprezentowane zostały wszystkie konsulaty honorowe, które obecnie mieszczą się w Łodzi. O konsulacie Austrii pisze Barbara Gortat (Transparentne związki), o duńskim – Mieczysław Gumola, węgierskim – Danuta Gruszczyńska (Dwa bratanki...), niemieckim – Jacek Bińkowski, łotewskim – Małgorzata Warzecha, brytyjskim – Mirosław Borusiewicz, francuskim – Monika Pietras.

W dziale “Nauka” opisane zostały trzy mało znane łódzkie muzea, choć jak się okazuje nie do końca zapomniane. Marcin Kieruzel przedstawia Muzeum Oświaty Ziemi Łódzkiej. Muzeum to, jak pisze autor właściwie nie jest muzeum a doskonale spełnia jego funkcję. Potrafi poprzez swoją działalność popularyzatorską zainteresować dawną szkołą, oddać coś z jej klimatu. Stale powiększa i inwentaryzuje zbiór swoich archiwaliów. Co więcej jako instytucja zachowuje stały i żywy kontakt ze środowiskiem nauczycielskim, z uczniami dawnych łódzkich szkół, podtrzymując pamięć o pięknych kartach z historii łódzkiej oświaty. Inną nie wszystkim znaną ofertą muzealną jest Muzeum Geograficzne Uniwersytetu Łódzkiego. Z jego historią i współczesnością zaznajamia nas Małgorzata Wysocka. Autorka istoty działalności muzeum upatruje w propagowaniu wiedzy o minerałach, ukazując piękno kryształów i współistnienie elementów przyrody ożywionej i nieożywionej. Przypomina, że jest to najmłodsza placówka muzealna w Łodzi. Powstała 1 marca 2000 roku przy Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi UŁ. (Skały, kryształy, minerały) W artykule Miejsce w szeregu pamięci Kamila Cybulska odkrywa Muzeum Uniwersytetu Medycznego. Placówka nawiązuje do tradycji muzealnictwa wojskowo-medycznego jeszcze z okresu międzywojennego. Wiele ze zgromadzonych eksponatów pochodzi z muzeum założonego w 1925 roku w Oficerskiej Szkole Sanitarnej na Zamku Ujazdowskim.

Dział “Kultura” jest poświęcony trzem najważniejszym wydarzeniom artystycznym ostatniego kwartału. O tegorocznej edycji Międzynarodowego Triennale Tkaniny pisze dyrektor Centralnego Muzeum Włókiennictwa – Norbert Zawisza (Prestiż Łodzi). W artykule Refleks z głębi oka Marek Strąkowski przedstawia jedną z najważniejszych wystaw fotograficznych w Polsce – Łódź Foto Festiwal. Zuzanna Dinter-Markowska natomiast omawia XIX Łódzkie Spotkania Baletowe.

Pierwszym artykułem działu “Historia” jest kolejny odcinek Jak Feniks z popiołów autorstwa Aleksandra Klugmana. Tekst Bogny Nowakowskiej pt. Piękno krat przybliża zabytki łódzkiej metaloplastyki. Autorkę martwi fakt, że nadal pomija się istotne elementy architektoniczne a mianowicie wyroby rzemiosła, które w czasie powstawania budynków miały duże znaczenie. Zdaniem Nowakowskiej nadawały one pełny wydźwięk symboliczny i estetyczny miastom, fabrykom, rezydencjom, cmentarzom. Ponadto w tym dziale prezentację łódzkich koncernów prasowych kontynuuje Joanna Mikosz a Marcin Gumola opisuje przedwojenną działalność Łódzkiego Klubu Sportowego. W “Czarnych dziurach, białych plamach” Mateusz Sidor prezentuje wkład łodzian w walkę o prawa człowieka – Łódź w walce o prawa człowieka.

W dziale “Łodzianie” Piotr Werner pokazuje sylwetkę pisarza Apoloniusza Zawilskiego a o pisarce i tłumaczce Zofi Petersowej wspomina Tadeusz Chróścielewski. Postać zasłużonego twórcy nowoczesnej rejestracji stanu cywilnego – prof. Józefa Litwina – przypomina Aneta Papis.

W dziale “Recenzje” Gustaw Romanowski zwraca uwagę na niezwykle wartościową książkę Wisławy Jordan traktującą o łódzkiej secesji. Pozycja ta inkrustowana dużą ilością dobrze wykonanych fotografii jest nieocenionym źródłem wiedzy nie tylko dla historyków sztuki (Dzieje pięknego stylu). W tym samym dziale Monika Nowakowska zwraca się z apelem o ratowanie kaplicy grobowej Karola Scheiblera znajdującej się na Starym Cmentarzu przy ulicy Ogrodowej. Zdaniem autorki ta perła architektury neogotyckiej zasługuje na to, aby przywrócić jej dawną świetność – Perła w potrzebie.

W dziale “Osiedla, domy, ulice” Dariusz Kędzierski tym razem zajmuje się ulicą Gdańską. Szczegółowo zapoznaje czytelnika z historią jednej z ważniejszych arterii Łodzi. Z pasją zgłębia tajemnice domów i pałaców zapoznając czytelnika z nieodpartym urokiem tej ulicy.

W “Kronikach rodzinnych” Grzegorz Dębowski ukazuje “dobroczyńców Nowego Złotna” – rodzinę, której ten łódzki rejon zawdzięcza swoje powstanie. Ten numer kwartalnika uzupełnia odpowiedź Joanny Mikosz na polemikę Wojciecha Źródlaka z poprzedniego numeru “Kroniki Miasta Łodzi” oraz wybór bieżących faktów z życia miasta, czyli “Z łódzkiego raptularza” w opracowaniu Małgorzaty Golickiej-Jabłońskiej.

Tradycja zobowiązuje

Transparentne związki

Dwa bratanki...

Muzeum Oświaty Ziemi Łódzkiej

Skały, kryształy, minerały

Prestiż Łodzi

Refleks z głębi oka

Jak Feniks z popiołów

Piękno krat

Łódź w walce o prawa człowieka

Dzieje pięknego stylu

Ulica Gdańska

 

Miesięcznik Piotrkowska 104

Skarby Łodzi

Miasta partnerskie