Rok 2010 - nr 2

« powrót

kml_2_2010 (orginal) Drugi tegoroczny numer „Kroniki Miasta Łodzi” jest jednocześnie pięćdziesiątym wydaniem czasopisma, ukazującym się nieprzerwanie od 1992 roku. Wspomina o tym redaktor naczelny KMŁ – Gustaw Romanowski w artykule pt. Periodyk skutecznie lokalny. Podkreśla, że choć „Kronika” nie zawsze pojawiała się z taką samą częstotliwością, to i tak jest to najdłużej istniejący w Łodzi periodyk wydawany przez samorząd miasta. W swoim tekście Gustaw Romanowski przybliża historię KMŁ, postacie jej redaktorów i współpracowników, dokładnie analizując kolejne okresy wydawnicze i formułę redakcyjną. W tym samym okolicznościowym dziale zatytułowanym „Czas Kroniki” znajduje się jeszcze artykuł nestora dziennikarstwa polskiego – Stefana Bratkowskiego (Zamiast peanu), w którym ten wybitny publicysta zastanawia się nad czynnikami, których pojawienie mogłoby spowodować gwałtowny rozwój Łodzi, miasta – według autora – o wyjątkowej predestynacji do przemysłowej i ekonomicznej ewolucji. Refleksjami innego rodzaju dzieli się z czytelnikami Wojciech Michalski (Mniejsza Łódź). Zwraca uwagę na niepokojące zmiany demograficzne, z którymi Łódź będzie musiała się zmierzyć w niedalekiej przyszłości. Miasto wciąż traci mieszkańców z powodu niskiego przyrostu demograficznego, w związku z czym niebezpiecznie zmienia się struktura wieku mieszkańców. Jest to problem przyszłości, który bez wątpienia wpłynie na wydajność lokalnego rynku pracy. Niestety – jak konkluduje autor – proces ten jest warunkowany zmianami społeczno-kulturowymi i nie poddaje się żadnym regulacjom administracyjnym.


Kolejnym rocznicowym i wiodącym tematem numeru 3/2010 KMŁ jest 20. rocznica odrodzenia polskiego samorządu. We wstępie Tomasz Sadzyński – pełniący obowiązki Prezydenta Miasta Łodzi trafnie zauważa, że dwie dekady doświadczeń ugruntowały pozycję łódzkiego samorządu. Rada Miejska ma dzisiaj w pełni demokratyczne prerogatywy, a jej rola społeczna i funkcja polityczna mieszczą się w kanonach działania władzy samorządowej w Unii Europejskiej. Jak rodził się łódzki samorząd opowiada z autopsji posłanka do Sejmu RP Iwona Śledzińska-Katarasińska (Jedyna taka kadencja). W tekście rozpoczynającym dział „Pierwsze kolumny” pisze o problemach z wolnością jakich doświadczyli radni pierwszej kadencji. Z perspektywy demokracji systemowej funkcje i zadania samorządu terytorialnego omawia prof. Teresa Dębowska-Romanowska (Niezakończona gra o samorząd). Zwraca uwagę na fakt dla całej demokracji znamienny, że nierozwiązana pozostaje relacja formalna pomiędzy władzą samorządową a centralną, co często powoduje kompetencyjne nieporozumienia. Tekst Gustawa Romanowskiego pt. Pierwsze wybory jest skrupulatną relacją z przebiegu tych historycznych wyborów, przybliżającą programy partii, polityczne strategie, kandydatów i układ sił w pierwszym „wolnym” samorządzie. W tym dziale zamieszczone zostały również wywiady przeprowadzone z radnymi obecnej kadencji. Przewodniczący Rady Miejskiej Tomasz Kacprzak przekonuje Barbarę Gortat, że Łódź tworzy szerokie perspektywy swoim mieszkańcom niemal w każdej dziedzinie życia, należy je tylko odpowiednio wykorzystać. Wiceprzewodniczącego Krzysztofa Piątkowskiego w Łodzi fascynują ludzie i – jak dowodzi w rozmowie z Marcinem Kieruzelem – jest to kapitał, który czyni to miasto szczególnym. Wiceprzewodniczący Grzegorz Matuszak uważa nie bez racji, że siłą Łodzi jest kultura. W rozmowie z Mateuszem Sidorem twierdzi, że należy tworzyć przede wszystkim projekty przedsięwzięć kulturalnych skierowane do mieszkańców miasta. O tym, jak ważny jest dla Łodzi „młody potencjał” radnych mówi Karolina Kępka w rozmowie z Markiem Strąkowskim. Radna jest zdania, że inicjatorami wszelkich zmian społecznych są głównie ludzie młodzi, więc Łódź ma szansę znaleźć się w awangardzie przeobrażeń, również mentalnych. Witold Rosset zdradza Piotrowi Zawłockiemu, że aktywność jest cudownym uczuciem. Zwłaszcza kiedy działalność społeczna jest równocześnie potrzebą samorealizacji. Marian Papis traktuje mandat radnego jak powinność wobec wyborców i wyraża żal – co skrupulatnie odnotowuje Marcin Kieruzel – nad swoim osamotnieniem, z tego właśnie powodu. Dział zamyka wywiad przeprowadzony przez Mateusza Sidora z radnym Rady Miejskiej w Łodzi w latach 1990-98 – Innocentym Święcickim. Ten doświadczony w pracy samorządowej radny uważa, że najważniejszy w prawidłowym funkcjonowaniu każdej rady jest zrównoważony budżet.

W dziale „Kultura” znajdują się trzy teksty poświęcone ważnym wystawom. W pierwszym z nich Gustaw Romanowski (Symbol w malarstwie) opisuje ekspozycję łódzkiego artysty plastyka Stanisława Fijałkowskiego, zorganizowaną przez galerię Atlas Sztuki. Stanisław Fijałkowski jest wybitnym twórcą, którego działalność artystyczna wymyka się standardowym definicjom w sztuce. Stworzył własny język malarski oparty w głównej mierze na znakach plastycznych a symbol uczynił filozofią aktu twórczego. Ideologia miłości to tekst Marka Strąkowskiego omawiający tegoroczną edycje Fotofestiwalu. Autor piszę, że koncepcja ideologiczna zagadnienia miłości w prezentowanych zdjęciach ograniczyła się do najprostszych znaków identyfikacyjnych tego pojęcia. 13. Międzynarodowe Triennale Tkaniny recenzuje Małgorzata Wróblewska-Markiewicz – Święto sztuki włókna. Autorka dowodzi, że ewolucja w tkaninowej manifestacji coraz częściej zależy nie od repertuaru stosowanych przez twórców surowców, ale od sensu przekazu i rodzaju ekspresji.

Dział „Historia” otwiera artykuł Magdaleny Starzyckiej pt. Nieskończona biografia, który jest kontynuacją wspomnień o Antonim Michałkiewiczu zamieszczonych w pierwszym numerze „Kroniki Miasta Łodzi” z 2004 roku. Poza tym w dziale zamieszczony został tekst Haliny Gawlik Teatr w Parku Staszica, będący przypomnieniem istniejących jeszcze przed drugą wojną światową ogródkowych scen oraz zapis ostatniej rozmowy z nieżyjącym już łódzkim pisarzem Jerzym Jochimkiem, przeprowadzonej przez Józefa Wiśniewskiego (Spotkanie po 42 latach). W „Czarnych dziurach, białych plamach” przypomniany został przez Janusza Wróbla łódzki polityk – Franciszek Szwajdler (Plany i złudzenia) a sprawą Heleny Brożyńskiej, zwaną „szpitalną hieną” zajęli się Adam Antczak i Jarosław Warzecha.

W dziale „Łodzianie” przedstawione zostały sylwetki dwojga osób zawodowo związanych z bibliotekarstwem. O Wandzie Frontczakowej opowiada Małgorzata Golicka-Jabłońska natomiast Andrzeja Kempę wspomina Elżbieta Pawlicka.

Dział „Osiedla, domy, ulice” zawiera dwa teksty. Dariusz Kędzierski przemierza tym razem ulice: Andrzeja Struga i Juliana Tuwima (Ulica Przejazd). Analizuje historyczne uwarunkowania kształtowania się obu ulic i ich znaczenie dla komunikacji miejskiej. Zajmuje się także architekturą znajdujących się przy nich budynków i ich historią oraz historią ich właścicieli. O Retkini – największym łódzkim osiedlu mieszkaniowym – pisze jej projektantka Krystyna Krygier. Autorka omawia założenia formalne i koncepcje, które kształtowały ideę tego osiedla (Retkinia – wizja miasta w mieście).

W dziale „Recenzje” znajduje się kolejny tekst Dariusza Kędzierskiego. Poddaje on ocenie książkę Anety Stawiszyńskiej pt. Ruda Pabianicka. Echa przeszłości. Jest to pierwsza publikacja – choć zdaniem autora niedoskonała – komplementarnie zajmująca się tematem tej niesłusznie zapomnianej, przez badaczy dziejów Łodzi, części miasta.

Numer standardowo zamyka opracowany przez Małgorzatę Golicką-Jabłońską raptularz najważniejszych kwartalnych wydarzeń z życia Łodzi.


Miesięcznik Piotrkowska 104

Skarby Łodzi

Miasta partnerskie