Rok 2011 - nr 2

« powrót

KML 2011_2 (orginal)

 

Muzyczna siła Łodzi


Bez muzyki trudno byłoby sobie wyobrazić życie kulturalne w mieście. Nikt sobie zresztą nie wyobraża, że mogłoby nagle zabraknąć w Łodzi koncertów w Filharmonii, przedstawień operowych, recitali wybitnych solistów, występów zespołów kameralnych czy profesjonalnych chórów. Dla miłośników operetki czymś naturalnym jest istnienie sceny Teatru Muzycznego i przyzwyczajenie do jej cyklicznych premier. A dla każdego kulturalnego łodzianina świadomość, że miasto ma jedną z najdłużej działających uczelni artystycznych kształcących muzyków, jest także czymś naturalnym.
Warto sobie wtedy uzmysłowić, że życie muzyczne w Łodzi rozwijało się i krzepło wraz z rozwojem miasta i jest ono także zwierciadłem jego szybkiego awansu kulturowego, jaki dokonał się od połowy XIX w.
To nie jest długi okres.
Patrząc na wielowiekowe doświadczenia bogatych swoją tradycją metropolii, chlubiących się znanymi salami koncertowymi i festiwalami, współczesna Łódź nie ma się czego wstydzić. Bo jeśli nawet, zbudowane w amerykańskim tempie miasto przemysłowe, nie ma takich tradycji w świecie muzyki, jak Warszawa, Kraków czy Poznań, to przecież miejsce Łodzi w tym planie wysokiej kultury dla każdego melomana jest niezaprzeczalne.
Prawdziwą chlubą Łodzi są dwaj artyści, którzy zrobili światową karierę: Aleksander Tansman i Artur Rubinstein. Choć wyjechali ze swojego rodzinnego miasta młodo, ich nazwiska stały się szczególnym biletem wizytowym Łodzi jako liczącego się ośrodka artystycznej kultury muzycznej. Promocją tej kultury w wymiarze międzynarodowym są dwa festiwale, którym patronują moralnie ci wybitni łodzianie.
Międzynarodowy Festiwal i Konkurs Indywidualności Muzycznych im. Aleksandra Tansmana przyciąga do Łodzi od 1996, podczas każdej organizowanej co dwa lata edycji, kilkudziesięciu młodych artystów z wielu krajów świata. Obok wypromowania wyróżniających się indywidualności muzycznych najmłodszego pokolenia, festiwal ten stwarza też konsekwentnie coraz szersze pole do propagowania muzyki Aleksandra Tansmana jako najwybitniejszego, wywodzącego się z Łodzi kompozytora XX w.
Rubinstein Piano Festival stworzony na cześć Artura Rubinsteina, wielkiego wirtuoza fortepianu ma za sobą dopiero dwie edycje, ale już wszedł do kronik liczących się imprez muzycznych na świecie. Utrwalając pamięć o tym wybitnym łodzianinie i obywatelu świata, ale też - co podkreślał niejednokrotnie sam patron Festiwalu - polskim patriocie, Międzynarodowa Fundacja im. Artura Rubinsteina zaprasza do Łodzi plejadę sławnych pianistów, dając jednak także szansę na występ młodym artystom polskim i zagranicznym. Siłą tej międzynarodowej imprezy, dobrze promującej Łódź, stał się udział w niej tak wielkich sław, jak: Daniel Barenboim czy Garrick Ohlsson. Nie mówiąc już o szeregu gości tego festiwalu - robiących dziś międzynarodową karierę, wybitnych pianistów - chociażby Emanuelu Axie, Aleksandrze Korsantii, Kiryle Gersteinie czy Siergieju Tarasowie.
Wielkim atutem Łodzi jako miasta kultury związanej z muzyką są organizowane od 1967 r. Łódzkie Spotkania Baletowe. To najdłużej kontynuowany w mieście festiwal, będący przeglądem twórczej siły przyjeżdżających tu z wielu krajów świata teatrów tańca. Niejednokrotnie towarzyszą im własne orkiestry, oryginalne zespoły muzyczne, a w sali Teatru Wielkiego - organizatora festiwalu - brzmi niezwykła muzyka, będąca wyrazistym i oryginalnym tłem dla występów tancerzy. Łódzkie Spotkania Baletowe doczekały się bardzo dobrej prasy i wysokiej oceny zagranicznych znawców sztuki baletowej nierozerwalnie związanej z muzyką.
Filharmonia Łódzka sięga swymi korzeniami do 1915 r., kiedy to stworzona została Łódzka Orkiestra Symfoniczna. Warto pamiętać, że już podczas jej inauguracyjnego koncertu prezentowały sie wybitne indywidualności muzyczne: skrzypek Paweł Klecki - który później zrobił światową sławę jako dyrygent - oraz pianista Aleksander Tansman, przyszły wybitny kompozytor robiący błyskotliwą międzynarodową karierę.
Łódzką orkiestrą filharmoniczną dyrygowało wielu wybitnych mistrzów batuty, jak choćby Zdzisław Górzyński, Henryk Czyż, Bohdan Wodiczko, Andrzej Markowski, Jan Krenz, Krzysztof Penderecki, Daniel Raiskin i inni. Warto też pamiętać, że koncert z okazji 60-lecia tej instytucji w 1975 r. uświetnił swoim występem sam Artur Rubinstein. Od 1984 r. ten wybitny łodzianin jest patronem Filharmonii Łódzkiej.
Wartością nie zawsze należycie uświadamianą dla promocji kultury miasta jest Akademia Muzyczna - uczelnia, której wkład w sukcesy wymienionych już instytucji jest nie do przecenienia. W jej gmachu wirtuozowskie umiejętności nabyło wielu wybitnych wykonawców, występujących dziś w orkiestrach na kilku kontynentach, tu kształcili się światowej sławy wokaliści, którzy, po etapie spędzonym na scenie Teatru Wielkiego, zrobili oszałamiające kariery na największych scenach operowych Europy i Ameryki: Teresa Żylis-Gara, Teresa Wojtaszek-Kubiak, Andrzej Saciuk, to tylko przykładowe nazwiska śpiewaków, zawdzięczających swój artystyczny marsz do sławy łódzkiej szkole pięknych głosów.

 

Gustaw Romanowski