Gawędy łódzkie. Początek diaspory żydowskiej. Kiedy powstała pierwsza synagoga?

Przełom XVIII i XIX w. to początek napływu ludności żydowskiej do Łodzi. Wzrost liczby mieszkańców pochodzenia żydowskiego szybko stał się dynamiczny.

Wielka synagoga reformowana -  fot. Archiwum
Wielka synagoga reformowana przy ul. Spacerowej, ufundowana przez łódzkich fabrykantów, otwarta w 1887 roku. Spalona przez Niemców w 1939 r. , fot. Archiwum

Wzrost liczby mieszkańców Łodzi w okresie porozbiorowym, na przełomie XVIII i XIX w., był w znacznym stopniu spowodowany napływem ludności żydowskiej, która zaczęła osiedlać się w naszym mieście. W 1793 r. w Łodzi mieszkały tylko trzy rodziny żydowskie liczące razem 11 osób. Spisy za 1809 r. wykazują już 98 osób wyznania mojżeszowego. W latach przed rozbiorami nie było tu zakazu osiedlania się Żydów, ale dopiero w XVIII w. spotykamy pierwszych przedstawicieli tej narodowości. Według danych z końca tego stulecia Żydzi stanowili zaledwie 6% ludności, a w 1808 r. – 13%. Ogólna liczba mieszkańców miasta też wzrastała. W 1798 r. łodzian jest już 369, w 1808 r. – 434, a w 1810 r. – 514, by wskutek wojen i epidemii w 1815 r. liczba ta spadła do 331 osób. Za datę powstania gminy żydowskiej w Łodzi przyjmuje się 1806 r. Pierwsza łódzka synagoga powstała w 1809 r. przy ul. Wolborskiej w narożniku Starego Rynku. Drewniany, kryty gontem budynek został wystawiony przez nowo powstający kahał łódzki, który uniezależniał społeczność żydowską od gminy lutomierskiej. Plac zakupiono za 165 zł od dawnego polizei-bürgermeistra, Józefa Aufschlaga, oficera armii pruskiej, który niezbyt chlubnie zapisał się w pamięci łódzkich mieszczan jako człowiek bezwzględny, przebiegły i pazerny. To za jego sprawą doszło do ostrego konfliktu w sprawie utworzenia gwardii narodowej w czasach Księstwa Warszawskiego, ale o tym już w następnym odcinku.

Zobacz także


Polecane aktualności

Miasto ogłosiło przetarg na prace remontowe -  fot. Google Street View

Aleja Matek Polskich i ulica Nowe Sady do remontu. Miasto ogłosiło przetarg na wykonawcę

ML / ŁÓDŹ.PL

Miasto ogłosiło przetarg na prace remontowe na al. Matek Polskich na Chojnach oraz ul. Nowe Sady na... więcej

EC1 zaprasza młodych do dyskusji o klimacie podczas COP27 -  fot. Envato Elements

Centrum Nauki i Techniki EC1 zaprasza do dyskusji o klimacie podczas COP27. Zgłoś się!

red / ŁÓDŹ.PL

Do 30 września uczniowie szkół ponadpodstawowych mogą zgłosić chęć uczestniczenia w konferencji... więcej

Sprawdź, co robić w weekend w Łodzi -  fot. ŁÓDŹ.PL

Co robić w weekend w Łodzi? Zestawienie najciekawszych imprez w mieście [PRZEWODNIK]

Karolina Warchoł / ŁÓDŹ.PL

Wystawa motyli tropikalnych, drzwi otwarte w Zajezdni Muzealnej Brus, plenerowe koncerty, uliczny... więcej

Piotrkowska 94 obecnie oraz na wizualizacjach

Nowe mieszkania przy Piotrkowskiej 94. Powstaną w dawnym biurowcu z lat 60.

Piotr Jach / ŁÓDŹ.PL

Dzięki specustawie Lex Deweloper w najściślejszym centrum Łodzi zrealizowany może zostać kolejny... więcej

ŁKS Łódź -  fot. Radosław Jóźwiak

ŁKS pokonuje Puszczę Niepołomice i przedłuża serię do czterech zwycięstw!

JB / ŁÓDŹ.PL

ŁKS Łódź po niełatwym meczu pewnie pokonał na własnym stadionie Puszczę Niepołomice 2:0. Łodzianie... więcej

Kontakt