11 listopada 1918 roku w Łodzi

W listopadzie 1918 roku jasnym się stało, że niepodległość Polski jest w zasięgu ręki. Stawała się faktem po 123 latach niewoli. W Łodzi do akcji rozbrajania Niemców gotowych było prawie tysiąc osób. Wśród nich znaleźli się członkowie Związku Oficerów i Żołnierzy byłych Legionów Polskich na czele z por. Alfredem Biłykiem i Edwardem Pfeifferem, członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej oraz bojowcy PPS i Narodowego Związku Robotniczego. Około południa zaczęto zbierać się w kawiarniach, gdzie dokonywano przeglądu broni.

Przemarsz rekonstruktorów Brygady Legionów Polskich -  fot. z arch. UMŁ
Przemarsz rekonstruktorów Brygady Legionów Polskich , fot. z arch. UMŁ

Rozbrajanie Niemców przyjęło na początku charakter spontaniczny. Broń odebrano żołnierzom na ul. Gdańskiej i rozbrojono oficerów przebywających w pałacu Heinzla. Natomiast próba rozbrojenia patrolu na obecnej ulicy Legionów skończyła się tragicznie. Żołnierze otworzyli ogień do bojowców i czworo z nich poległo. Tablica upamiętniająca te wydarzenia znajduje się na gmachu archiwum państwowego na pl. Wolności.

Organizacje niepodległościowe starały się w pierwszej fazie zająć komisariaty policji, urzędy, dworce kolejowe. Zdemoralizowane oddziały niemieckie w większości wypadków nie stawiały oporu. Wieczorem zaatakowano Ost-Komendantur (Komendanturę Placu) przy ul. Piotrkowskiej 139 ze względu na duże zapasy żywności tam się znajdujące. Przy pierwszej próbie zajęcia budynku zginęły dwie przypadkowe osoby. Udało się to dopiero za drugim razem przy wsparciu Królewsko-Polskiej Straży Skarbowej. 

Zajęcie dworca Kaliskiego umożliwili polscy kolejarze. Po akcji trwającej ok. godziny udało się obsadzić dworzec, gdzie zdobyto znaczą ilość broni, kilkaset wagonów i 40 parowozów.

Dramatycznie rozwinęła się akcja opanowania dworca Fabrycznego. Poległ tam Bolesław Sałaciński. Rannego w nogę bojowca Niemcy zakłuli bagnetami. Później obiekt próbowały zdobyć odziały NZR i POW. Obsadzono go dopiero po opuszczeniu przez Niemców.

Równie dramatyczny przebieg miało zdobycie gmachu Prezydium Policji przy ul. Spacerowej (Kościuszki) przez jeden z oddziałów POW. Zginął tam 17-letni uczeń gimnazjum, Stefan Linke. 

Większość strategicznych obiektów w Łodzi została zajęta. Żołnierze niemieccy nie chcieli walczyć, pragnęli już tylko wrócić do siebie, do kraju. To zagwarantowały im nowe władze polskie pod warunkiem, że zostawią broń i sprzęt.

Ostatecznie Niemcy wynieśli się z Łodzi 15 listopada.

Powiązane aktualności

Polecane aktualności

Wizualizacja parkingu wielopoziomowego z usługami. Jest to pierwsza nagroda w konkursie zorganizowanym przez Biuro Architekta Miasta -  Maja Wrońska, Przemysław Sobecki

Działka przy ul. Nawrot sprzedana. Powstanie tu wielopoziomowy parking

Aleksandra Hac / BRPiNM

Działka przy ul. Nawrot 3/5 w Łodzi została sprzedana za ponad 2,6 mln złotych. Inwestor - zgodnie z... więcej

W grudniu do użytku oddana zostanie nowa siedziba Straży Miejskiej w Łodzi oraz Centrum Zarządzania Kryzysowego -  fot. Stefan Brajter / UMŁ

Straż Miejska i Centrum Zarządzania Kryzysowego niebawem w nowej siedzibie

Tomasz Walczak / BPKSiT

W grudniu do użytku oddana zostanie nowa siedziba Straży Miejskiej w Łodzi oraz Centrum Zarządzania... więcej

Rozpoczęły się II Łódzkie Regionalne Targi Pracy i Rozwoju Osobistego w Łodzi -  fot. Radosław Jóźwiak / UMŁ

Szukasz pracy i chcesz się rozwijać? Zapraszamy na Łódzkie Regionalne Targi Pracy i Rozwoju Osobistego

Marlena Kamińska / BPKSiT

Rozpoczęły się II Łódzkie Regionalne Targi Pracy i Rozwoju Osobistego w Łodzi. więcej

W budynku przy al. Piłsudskiego 67 wymieniono 156 pieców, przyłączając się jednocześnie do miejskiej sieci ciepłowniczej -  fot. Radosław Jóźwiak / UMŁ

Łódź walczy ze smogiem, program dotacji wymiany pieców coraz popularniejszy

Tomasz Walczak / BPKSiT

W 2018 roku miasto przeznaczyło 5 milionów złotych na program wymiany pieców. To o 2 miliony więcej... więcej

Budowa chodnika na ul. Cieszyńskiej -  mat. ZIM

Układamy nowy chodnik na ulicy Rogozińskiego

Piotr Wasiak / ZIM

Zarząd Inwestycji Miejskich modernizuje chodniki zarówno przy dużych inwestycjach jak budowa ulicy... więcej

Kontakt
RODO

Informacja dotycząca ochrony danych osobowych

Klauzula informacyjna
dotycząca przetwarzania danych osobowych,
dla których administratorem danych jest Prezydent Miasta Łodzi

Szanowni Państwo,

zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/679 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE) uprzejmie informujemy, że:

  1. Administratorem danych osobowych jest Prezydent Miasta Łodzi z siedzibą w Łodzi przy ul. Piotrkowskiej 104, 90-926 Łódź, tel.: +48 (42) 638-44-44,  fax: +48 (42) 272-60-01, e-mail: lckm@uml.lodz.pl.
  2. Inspektorem ochrony danych w Urzędzie Miasta Łodzi jest Pani Agnieszka Kozłowska, tel. +48 (42) 638-59-50, e-mail: iod@uml.lodz.pl.
  3. Podanie danych osobowych jest warunkiem koniecznym do realizacji sprawy w Urzędzie Miasta Łodzi.
    Ogólną podstawę do przetwarzania danych stanowi art. 6 ust. 1 lit. a - e ogólnego rozporządzenia.
    Ogólne cele przetwarzania danych zostały wskazane w następujących przepisach:
    1. ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1875 ze zm.);
    2. ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1868 ze zm.).

Dokładne informacje o celach i podstawach prawnych przetwarzania danych osobowych są dostępne w szczegółowych wykazach zadań, realizowanych przez wewnętrzne komórki organizacyjne Urzędu Miasta Łodzi.

  1. Dane osobowe mogą być udostępniane innym podmiotom, uprawnionym do ich otrzymania na podstawie obowiązujących przepisów prawa, a ponadto odbiorcom danych w rozumieniu przepisów o ochronie danych osobowym, tj. podmiotom świadczącym usługi pocztowe, kurierskie, usługi informatyczne, bankowe, ubezpieczeniowe. Dane osobowe mogą być również przekazywane do państw trzecich, na podstawie szczególnych regulacji prawnych, w tym umów międzynarodowych.
  2. Dane osobowe będą przetwarzane, w tym przechowywane zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2018 r., poz. 217 ze zm.), a w przypadku przetwarzania danych na podstawie wyrażonej zgody, przez okres niezbędny do realizacji wskazanego celu.
  3. W związku z przetwarzaniem danych osobowych, na podstawie przepisów prawa, posiada Pani/Pan prawo do:
    1. dostępu do treści swoich danych, na podstawie art.15 ogólnego rozporządzenia;
    2. sprostowania danych, na podstawie art.16 ogólnego rozporządzenia.

W przypadku przetwarzania danych na podstawie wyrażonej zgody posiada Pani/Pan prawo do:

  1. dostępu do treści swoich danych, na podstawie art.15 ogólnego rozporządzenia;
  2. sprostowania danych, na podstawie art. 16 ogólnego rozporządzenia;
  3. usunięcia danych, na podstawie art. 17 ogólnego rozporządzenia;
  4. ograniczenia przetwarzania, na podstawie art. 18 ogólnego rozporządzenia;
  5. wniesienia sprzeciwu, na podstawie art. 21 ogólnego rozporządzenia.

Prawa te są wykonywane przez Panią/Pana również względem tych osób, w stosunku do których sprawowana jest prawna opieka. 

  1. W przypadku, w którym przetwarzanie danych odbywa się na podstawie wyrażonej zgody, przysługuje Pani/Panu prawo do jej cofnięcia, w dowolnym momencie, w formie, w jakiej została ona wyrażona.  Od tego momentu Pani/Pana dane nie będą przez nas przetwarzane.
  2. Ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego – Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych narusza przepisy o ochronie danych osobowych.
  3. Gdy podanie danych osobowych wynika z przepisów prawa, jest Pani/Pan zobowiązana(y) do ich podania. Konsekwencją niepodania danych osobowych będzie nierozpoznanie sprawy.
  4. Dane nie będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany, w tym również w formie profilowania.