Droga do wolności. Rocznica wyborów 4 czerwca

Częściowo wolne wybory zorganizowane 4 czerwca 1989 roku rzeczywiście wyznaczają datę kończącą w Polsce system totalitarny narzucony po II wojnie światowej.

Zgarnięcie "pomarańczowych" -  foto Andrzej Janecki
Zgarnięcie "pomarańczowych" , foto Andrzej Janecki

Mimo skomplikowanej ordynacji wyborczej dającej 65 procent miejsc w sejmie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej i jej satelitom politycznym, pozostałe 35 procent mandatów zdobyła opozycja. Wybory do senatu będące rodzajem plebiscytu w 99 procentach wygrała opozycja. W konsekwencji tych wydarzeń, 24 października powstał pierwszy niekomunistyczny rząd, na czele z premierem Tadeuszem Mazowieckim. W tym dniu komunizm się skończył – jak nieco później ogłosiła Joanna Szczepkowska.

W schyłkowej fazie systemu komunistycznego działania opozycyjne często przyjmowały formy prześmiewcze, szeroko akceptowane przez opinię publiczną.

Jedne z najbardziej rozpoznawalnych akcji prowadziła Pomarańczowa Alternatywa i jej twórca Waldemar Frydrych, zwany „Majorem”. Były one szeroko relacjonowane przez podziemną prasę.  W swoim założeniu miały charakter wręcz surrealistyczny - ale co nie dziwi - dosyć dokładnie przystawały do ówczesnej odrealnionej rzeczywistości, tworzonej przez autorytarne media.

 Hasło „Pomarańczowych” „Nie ma wolności bez krasnoludków” (trawestacja hasła:„Nie ma wolności bez Solidarności”) było ich sztandarowym zawołaniem.  Aresztowania przez milicję biegających happenerów,przebranych za kolorowe skrzaty,budziło śmiech, ale i swoisty sprzeciw. Krasnoludki według pomysłu Frydrycha malowano również  na murach polskich miast.

Swój manifest artystyczny aresztowany po akcji Waldemar Frydrych sformułował w jednym z łódzkich komisariatów:

„Tezą jest napis, antytezą – plama, syntezą – krasnoludek. Ilość przeradza się w jakość – im więcej krasnoludków, tym lepiej”.

Oryginalny zapis rozmowy milicjantów relacjonowany przez „Majora” Frydrycha”:

–  Kto to jest? – pyta gość z komendy.

– To są krasnoludki.

–  Jakie krasnoludki?

– No, krasnoludki – odpowiada przez krótkofalówkę milicjant.

– Co, zwariowaliście?! – krzyczy wielce zdziwiony głos z komendy.

– Nie, nie zwariowaliśmy, naprawdę na ulicy są krasnoludki. Zatrzymaliśmy je.

– Słuchajcie, czy dzisiaj dużo wypiliście?

– Nie, nic nie piliśmy.

– To dlaczego widzicie krasnoludki?

– To są studenci przebrani za krasnoludki. [...]

– Ale co robią te krasnoludki? – zapytał głos z komendy, był nieco zaniepokojony.

– Śpiewają.

– Co?

– „My jesteśmy krasnoludki”.

– W takim razie przywieźcie te krasnoludki na komendę [...]

– Niech niebiescy otoczą czerwonych.

Najbardziej znane akcje prowadzono z okazji rocznic np. rewolucji październikowej. We Wrocławiu milicjanci gonili tłum ubranych na czerwono osób z  czerwonymi flagami krzycząc „łapać czerwonych”. Na pomoc „czerwonym” z bocznej ulicy „wypłynął” papierowy krążownik Aurora, uszkodzony jednak przez milicjantów.

Akcje Frydrycha trafiały do światowych mediów, ośmieszając system władzy dominujący w bloku sowieckim. 

W Łodzi akcje Pomarańczowej Alternatywy prowadził m.in. Krzysztof Skiba. Trzy z nich przeszły do historii:

Galopująca inflacja – polegała na bieganiu uczestników akcji po ulicy Piotrkowskiej z tabliczkami z napisem „galopująca inflacja”, aż do momentu zatrzymania przez milicję. W momencie zatrzymania uczestnicy głośno gratulowali milicjantom, że udało im się powstrzymać wreszcie inflację.

Klepanie biedy – uczestnicy happeningu głośno uderzali w tablicę z napisem „bieda”. Byli ubrani stosownie do okoliczności, czyli w łachmany.

Bicie piany – grupowo ubijano pianę z jajek, przy dźwiękach fragmentów przemówień ówczesnych polityków, nadawanych przez przenośne megafony.

Wszystkie te akcje zostały odtworzone  przez „pomarańczowych weteranów”  na pikniku z okazji 30-lecia wyborów 4 czerwca 1989 roku. Zapraszamy do oglądania galerii.

 

 

 

Polecane aktualności

Łódzkie święto swinga w ten weekend!

Łódzkie święto swinga w ten weekend!

Grzegorz Gawlik / UMŁ

Retro samochody, muzyka dixieland i stylizacje tancerzy przeniosą łodzian do Ameryki lat 30.... więcej

Wystawa „Marsz głodowy kobiet - Łódź 1981" na ulicy Piotrkowskiej -  fot. Witold Ancerowicz / UMŁ

Wystawa w 40. rocznicę największego w Polsce marszu głodowego

Tomasz Walczak / BRP

Na ulicy Piotrkowskiej stanęła wystawa poświęcona największemu w Polsce marszowi głodowemu, który... więcej

Zakończyła się rozbudowa łódzkiej kompostowni

Zakończyła się rozbudowa łódzkiej kompostowni

Małgorzata Loeffler / ZIM

Efektywne i ekologiczne zarządzanie odpadami w Łodzi. Zakończyła się rozbudowa łódzkiej kompostowni... więcej

Agata Burlińska, zastępca dyrektora Biura Aktywności Miejskiej UMŁ i Damian Raczkowski, przewodniczący komisji budżetu obywatelskiego Rady Miejskiej -  fot. UMŁ

Rozpoczyna się kolejny etap Łódzkiego Budżetu Obywatelskiego

Agnieszka Rutkowska / BRP

Rozpoczyna się kolejny etap Łódzkiego Budżetu Obywatelskiego. Po wstępnej opinii wydziałów i... więcej

Startuje Łódzki Rower Publiczny 2.0

Tomasz Andrzejewski / ZDiT

Od soboty 31 lipca skorzystamy z pierwszych rowerów nowego systemu Łódzkiego Roweru Publicznego.... więcej

Kontakt