Aleksander Zwierko - projektant łódzkich wieżowców. Bez nich nie ma panoramy Łodzi

Aleksander Zwierko najbardziej znany jest ze swoich wysokościowców – to jemu zawdzięczamy najeżoną wieżowcami panoramę centrum Łodzi. Ten wybitny architekt ma jednak na swoim koncie również wiele innych łódzkich budynków – może mniejszych skalą, ale nie mniej wyjątkowych.

fot. ŁÓDŹ.PL
Panorama centrum Łodzi najeżona jest wieżowcami Zwierki

Przebudowa centrum Łodzi

Już od lat 50. jedno było pewne – Łódź potrzebowała wielkomiejskiego centrum z prawdziwego zdarzenia. Za symbol nowoczesności uważano drapacze chmur – marzenie o nich rozbudzało wyobraźnię mieszkańców, władz i architektów. Wśród nich był Aleksander Zwierko, który razem z Wacławem Baldem przygotował koncepcję przebudowy łódzkiego centrum. I tak w miejscu niskich, najwyżej kilkupiętrowych kamienic stanęły biurowce ze szkła i aluminium. Do dziś przy al. Piłsudskiego możemy podziwiać dzieło życia Zwierki – domy handlowe Juventus i Hermes wraz z górującymi nad nimi wieżowcami, Orion oraz bloki na łódzkim Manhattanie.

ŚDM

Najbardziej znany projekt Zwierki to właśnie łódzki Manhattan. Powstałe w latach 1975–82 osiedle Śródmiejskiej Dzielnicy Mieszkaniowej składa się z ośmiu wysokościowców, w tym dwóch aż 78-metrowych megaszaf – najwyższych budynków mieszkalnych w Łodzi. Ale te wieżowce to coś więcej, niż proste bryły, warto przyjrzeć im się dokładniej! Masywne sylwety są dynamiczne, bo zbudowano je z nachodzących na siebie modułów różnej wielkości i wysokości. Urozmaiceniem są także położone na dachach, wystające poza elewacje charakterystyczne kubiki. Dbałość o proporcje, detale – to charakterystyczne dla Zwierki.

Wieżowce Textilimpexu i Miastoprojektu

Łódź rosła w górę, a koncepcji wysokościowej zabudowy centrum pojawiało się coraz więcej. Chociaż większość pozostała niezrealizowana, Zwierko miał szczęście – w okolicach dworca Łódź Fabryczna, gdzie planowano stworzyć wielkomiejskie centrum biurowe, stanęły jego dwa bliźniacze wieżowce. Pierwszy, ukończony w 1971 r., stał się siedzibą Textilimpexu, firmy prężnie rozwijającego się w Łodzi przemysłu tekstylnego. Drugi, zbudowany w 1976 r., zajął wkrótce Miastoprojekt, pracodawca architekta.

Kapelusz pana Anatola

Poza wysokościowcami Zwierko projektował także pawilony handlowo-usługowe, tak potrzebne na nowopowstających osiedlach. To on stoi za charakterystycznymi Parasolami, kojarzonymi z pewnością przez mieszkańców Dąbrowy. Najbardziej znany jest jednak jego Kapelusz pana Anatola na Kuraku, nazywany tak przez łodzian w nawiązaniu do filmu Jana Rybkowskiego. Skojarzenie jest oczywiste – przeszklony budynek zbudowany na planie okręgu, z witrynami ocienionymi wystającym dachem, przypomina odwrócony do góry dnem kapelusz. Jego nietypowa forma okazała się dla wykonawców nie lada problemem – chociaż jest niewielki, budowano go aż 5 lat!

Prząśniczka i Włókniarz

Rozwijającemu się prężnie od początku lat 60. ośrodkowi Prząśniczka w Arturówku szybko przestały wystarczać domki letniskowe. Potrzebny był pawilon wczasowy z prawdziwego zdarzenia! W 1965 r. otwarto budynek zaprojektowany przez Aleksandra Zwierkę, z wnętrzami autorstwa Władysława Bojkowa. Dziełem tego duetu jest także wybudowany w 1974 r. Dom Zasłużonego Pracownika Przemysłu Włókienniczego, Odzieżowego i Skórzanego, czyli dzisiejszy DPS Włókniarz. Oba projekty łączy nie tylko malownicze położenie wśród drzew, ale także dbałość o każdy szczegół – mozaiki, kamienne i drewniane okładziny, płaskorzeźby. To projekty dopracowane i bezkompromisowe. W książce „Miastoprojektanci” Błażej Ciarkowski wspomina nawet, że Zwierko – mimo portfolio pełnego monumentalnych budynków, które do dziś górują nad Łodzią – właśnie te dwie kameralne realizacje lubił najbardziej.

O ARCHITEKCIE. Aleksander Zwierko urodził się w Nowogródku. W czasie II wojny światowej walczył w AK (pseud. Okoń). Maturę zdał w Bydgoszczy, studia ukończył we Wrocławiu, a do Łodzi przeniósł się w latach 50. Pracował w łódzkim Miastoprojekcie. Za zasługi został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

ZOBACZ TAKŻE

Polecane aktualności

Pamiętamy i będziemy pamiętać! 84. rocznica Zbrodni Katyńskiej

Tomasz Walczak / BRP

„Piąta rano. Od świtu dzień zaczął się szczególnie. Wyjazd karetką więzienną w celkach (straszne!).… więcej

Rusza akcja "5 dla Ziemi"

MM / KS

Organizatorami tej charytatywnej inicjatywy z okazji zbliżającego się Dnia Ziemi (22 kwietnia) są… więcej

Kwiaty na imieniny Marszałka. Łodzianie złożyli hołd Józefowi Piłsudskiemu

Tomasz Walczak / BRP

Dochowując corocznej imieninowej tradycji członkowie Społecznego Komitetu Pamięci Józefa… więcej

Łódź na konferencji inaugurującej projekt „Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju”

MM / KS

Wydarzenie zostało zorganizowane pod egidą Ministerstwa Klimatu i Środowiska. więcej

Międzynarodowy Dzień Kobiet. Łódź pamięta o kobietach-bohaterkach

Tomasz Walczak / BRP

Z okazji Międzynarodowego Dnia Kobiet przed pomnikiem-ławeczką Haliny Szwarc-Kłąb przedstawiciele… więcej

Kontakt