Łodzianizmy. Celbuda i szmuchel, czyli gwara rodem z Niemiec

Nie zawsze łodzianizmy miały swój początek w polskiej mowie - bywało i tak, że sięgaliśmy po języki sąsiednich państw, zwłaszcza, jeśli historia naszego kraju wchodziła akurat w swoje bardziej dramatyczne fazy.

Wieża strażnicza -  fot. Envato Elements
Celbuda to określenie budynku strażnicy celnej , fot. Envato Elements

Łódź, choć położona w centrum Polski, w swojej historii znajdowała się w pobliżu różnych granic. Tak było w czasach zaboru pruskiego, Księstwa Warszawskiego, a potem Królestwa Polskiego pod protektoratem rosyjskim. W czasie pierwszej wojny była pod okupacją niemiecką, a od 1939 roku w granicach III Rzeszy, niedaleko granicy z Generalnym Gubernatorstwem.

Celbuda (z niem. Zollbude) to określenie budynku strażnicy celnej, zwykle przy rogatkach miasta, gdzie rewidowano podróżnych i np. pobierano cło. W czasach kryzysowych czy wojennych, których los Łodzi nie skąpił, przez rozmaite granice przemycano nielegalnie surowce, towary czy żywność, co oznaczało w łódzkiej gwarze „chodzenie na szmuchel lub szmukiel”.

Zobacz także

Polecane aktualności

 -  Fot. Radosław Jóźwiak/UMŁ

Napowietrzny Eko Patrol. Nad Łodzią lata specjalny sprzęt do pomiaru składu powietrza i walki ze smogiem

Tomasz Walczak / BRP

Straż Miejska w Łodzi wykorzystuje kolejne narzędzie do walki ze smogiem. Dzięki głosom łodzian w... więcej

Łódź edu kul | podsumowanie Programu w 2021

Jolanta Sławińska-Ryszka / Wydział Kultury

Program wsparcia i rozwoju edukacji kulturalnej w Łodzi w 2021 roku to przede wszystkim działania... więcej

 -  Fot. Paweł Łacheta/UMŁ

Cześć i chwała bohaterom. W 80. rocznicę utworzenia Armii Krajowej

Tomasz Walczak / BRP

W 80. rocznicę powstania Armii Krajowej, przed łódzkim pomnikiem ku czci tego największego... więcej

Łódź edu kul | raporty z badań edukacji kulturalnej w Łodzi

Jolanta Sławińska-Ryszka / Wydział Kultury

Oddajemy w Państwa ręce trzy raporty przygotowane w ramach projektu „Badanie diagnozujące potencjały... więcej

Łódź edu kul | projektowanie oferty w instytucjach - badanie zaangażowania odbiorców oferty kulturalnej

Jolanta Sławińska-Ryszka / Wydział Kultury

Instytucje kultury, nie zatracając swoich podstawowych funkcji związanych między innymi z... więcej

Kontakt