Oddali hołd pomordowanym na Brusie

Przed obeliskiem upamiętniającym ofiary represji niemieckich i komunistycznych na Brusie spotkali się przedstawiciele władz samorządowych oraz młodzież i mieszkańcy Łodzi.

Oddali hołd pomordowanym na Brusie -  fot. Andrzej Janecki / UMŁ
Oddali hołd pomordowanym na Brusie , fot. Andrzej Janecki / UMŁ

- Musimy pamiętać o tych, którzy tutaj zostali zamordowani, o przedstawicielach łódzkiej inteligencji, która została uznana przez niemieckiego okupanta, bez udowodnienia win, za "element niebezpieczny" i rozstrzelana - powiedziała podczas uroczystości prezydent Hanna Zdanowska. 

Tadeusz Krzemiński, którego ojciec, urzędnik magistracki, zginął zamordowany na Brusie opowiedział historie identyfikacji ojca: - Poznaliśmy go po obrączce ślubnej i dedykacji na niej zamieszczonej. Na ironię losu zakrawa fakt, że przez wiele lat chodziłem tutaj na wycieczki, jeździłem rowerem i nie miałem świadomości, że obok znajduje się grób mojego ojca.

Prace ekshumacyjne na Brusie rozpoczęto w 2008 roku. Poszukując grobu Stanisława Sojczyńskiego "Warszyca", dowódcy Konspiracyjnego Wojska Polskiego, zamordowanego przez komunistów, odkryto masowe groby ofiar represji niemieckich z jesieni 1939 roku.  

W uroczystościach wzięła udział młodzież z Publicznego Gimnazjum nr 23 w Łodzi, Szkoły Mistrzostwa Sportowego Marcina Gortata w Łodzi, Szkoła Podstawowa Nr 36 im. Zenona Wasilewskiego. Wartę honorową przy obelisku wystawili uczniowie Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego nr 19 w Łodzi. 

Geneza zbrodni 

14 października 1939 r. na spotkaniu z Reinhardem Heydrichem dowódców operacyjnych grup policji bezpieczeństwa (Einsatzgruppen) w Głównym Urzędzie Bezpieczeństwa Rzeszy. Zapadła decyzja o fizycznej likwidacji polskiej warstwy przywódczej. SS-Obergruppenführer Haydrich zażądał, aby likwidacja "jądra polskości" została przeprowadzona do 1 listopada 1939 roku. Przypomniał, że grupy operacyjne zostały wyposażone w listy gończe, pomocne w przeprowadzeniu akcji, wskazujące Polaków, których "należy unieszkodliwić" po zajęciu danego terytorium przez armię niemiecką. 

Warstwa przywódcza w rozumieniu decydentów nazistowskich to osoby z różnych warstw społecznych, które swoimi działaniami umacniały idee państwa polskiego i rozwijały świadomość narodową w skali masowej. Członkowie warstwy przywódczej według raportów policji bezpieczeństwa to członkowie organizacji politycznych i społecznych, koła nauczycielskie i duchowni katoliccy, lekarze, adwokaci, oficerowie w stanie spoczynku, urzędnicy, posiadacze ziemscy. To właśnie osoby tych grup były zagrożone uwięzieniem i rozstrzelaniem. 

 "Intelligenzaktion" w Łodzi 

Aresztowanych w ramach "Intelligenzaktion" mieszkańców Łodzi i okolicznych miejscowości osadzano w prowizorycznym więzieniu w Rudzie Pabianickiej (budynki fabryczne zakładów Arnolda Baiera) oraz w więzieniu na Radogoszczu. Pierwszych więźniów przywieziono tutaj dwoma samochodami (50 osób) 9 listopada 1939. Miejscem masowych egzekucji dla więźniów radogoskich był las łagiewnicki - 11 listopada rozstrzelano tam kilkaset osób. Masowe egzekucje przeprowadzano również w lasach lućmierskich. Prawdopodobnie 12 listopada na terenie poligonu wojskowego na Brusie rozstrzelano 40 przedstawicieli łódzkiej inteligencji. Ocenia się, że w ramach "Intelligenzaktion" zabito 1500 osób z Łodzi i z okolic.

Polecane aktualności

Poniżej wyniki głosowania w VI edycji Budżetu Obywatelskiego -  fot. Stefan Brajter / UMŁ

Wyniki głosowania w 6. edycji Budżetu Obywatelskiego dla Łodzi

Agnieszka Rutkowska / BRPiNM

Najważniejszy, najbardziej emocjonujący moment głosowania dobiegł końca. Znamy już wyniki głosowania... więcej

Prezydent Hanna Zdanowska podziękowała środowisku żołnierzy AK za inspiracje i dążenie do zrealizowania celu -  fot. Radosław Jóźwiak / UMŁ

Pomnik Armii Krajowej powstanie na placu gen. Hallera

Andrzej Janecki / BPKSiT

Na placu gen. Józefa Hallera powstanie pomnik Armii Krajowej. Na granitowych bryłach znajdzie się... więcej

Oto, jak zmieniamy ul. ks. Skorupki -  fot. Stefan Brajter / UMŁ

Kończymy przebudowę. Zobacz, jak zmieniamy ul. ks. Skorupki

Piotr Wasiak / ZIM

Kończymy prace na pierwszym odcinku ulicy Skorupki. Fragment między ulicami Piotrkowską a Kostki... więcej

Miejski pałac Maksymiliana Goldfedera przy ul. Piotrkowskiej 77 -  z arch. UMŁ

Rewitalizacja pałacu Goldfedera. Rusza remont przy ul. Piotrkowskiej 77

Arkadiusz Grzegorczyk / BPKSiT

W ramach rewitalizacji obszarowej rozpoczyna się odnawianie zabytkowego miejskiego pałacu... więcej

Półmetek odnowy pałacu Steinertów -  fot. Stefan Brajter / UMŁ

Półmetek odnowy pałacu Steinertów

Aleksandra Hac / BRPiNM

Pałac Steinertów odzyskuje blask. Do końca 2018 roku zakończy się tam m.in. wymiana dachu i... więcej

Kontakt
RODO

Informacja dotycząca ochrony danych osobowych

Klauzula informacyjna
dotycząca przetwarzania danych osobowych,
dla których administratorem danych jest Prezydent Miasta Łodzi

Szanowni Państwo,

zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/679 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE) uprzejmie informujemy, że:

  1. Administratorem danych osobowych jest Prezydent Miasta Łodzi z siedzibą w Łodzi przy ul. Piotrkowskiej 104, 90-926 Łódź, tel.: +48 (42) 638-44-44,  fax: +48 (42) 272-60-01, e-mail: lckm@uml.lodz.pl.
  2. Inspektorem ochrony danych w Urzędzie Miasta Łodzi jest Pani Agnieszka Kozłowska, tel. +48 (42) 638-59-50, e-mail: iod@uml.lodz.pl.
  3. Podanie danych osobowych jest warunkiem koniecznym do realizacji sprawy w Urzędzie Miasta Łodzi.
    Ogólną podstawę do przetwarzania danych stanowi art. 6 ust. 1 lit. a - e ogólnego rozporządzenia.
    Ogólne cele przetwarzania danych zostały wskazane w następujących przepisach:
    1. ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1875 ze zm.);
    2. ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1868 ze zm.).

Dokładne informacje o celach i podstawach prawnych przetwarzania danych osobowych są dostępne w szczegółowych wykazach zadań, realizowanych przez wewnętrzne komórki organizacyjne Urzędu Miasta Łodzi.

  1. Dane osobowe mogą być udostępniane innym podmiotom, uprawnionym do ich otrzymania na podstawie obowiązujących przepisów prawa, a ponadto odbiorcom danych w rozumieniu przepisów o ochronie danych osobowym, tj. podmiotom świadczącym usługi pocztowe, kurierskie, usługi informatyczne, bankowe, ubezpieczeniowe. Dane osobowe mogą być również przekazywane do państw trzecich, na podstawie szczególnych regulacji prawnych, w tym umów międzynarodowych.
  2. Dane osobowe będą przetwarzane, w tym przechowywane zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2018 r., poz. 217 ze zm.), a w przypadku przetwarzania danych na podstawie wyrażonej zgody, przez okres niezbędny do realizacji wskazanego celu.
  3. W związku z przetwarzaniem danych osobowych, na podstawie przepisów prawa, posiada Pani/Pan prawo do:
    1. dostępu do treści swoich danych, na podstawie art.15 ogólnego rozporządzenia;
    2. sprostowania danych, na podstawie art.16 ogólnego rozporządzenia.

W przypadku przetwarzania danych na podstawie wyrażonej zgody posiada Pani/Pan prawo do:

  1. dostępu do treści swoich danych, na podstawie art.15 ogólnego rozporządzenia;
  2. sprostowania danych, na podstawie art. 16 ogólnego rozporządzenia;
  3. usunięcia danych, na podstawie art. 17 ogólnego rozporządzenia;
  4. ograniczenia przetwarzania, na podstawie art. 18 ogólnego rozporządzenia;
  5. wniesienia sprzeciwu, na podstawie art. 21 ogólnego rozporządzenia.

Prawa te są wykonywane przez Panią/Pana również względem tych osób, w stosunku do których sprawowana jest prawna opieka. 

  1. W przypadku, w którym przetwarzanie danych odbywa się na podstawie wyrażonej zgody, przysługuje Pani/Panu prawo do jej cofnięcia, w dowolnym momencie, w formie, w jakiej została ona wyrażona.  Od tego momentu Pani/Pana dane nie będą przez nas przetwarzane.
  2. Ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego – Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych narusza przepisy o ochronie danych osobowych.
  3. Gdy podanie danych osobowych wynika z przepisów prawa, jest Pani/Pan zobowiązana(y) do ich podania. Konsekwencją niepodania danych osobowych będzie nierozpoznanie sprawy.
  4. Dane nie będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany, w tym również w formie profilowania.