Przy muralu zamiast przy tablicy. Lekcja historii w 130. rocznicę urodzin Jana Kowalewskiego.

Uczniowie Szkoły Podstawowej nr 173 oraz łódzcy historycy uczcili 130. rocznicę urodzin Jana Kowalewskiego, łódzkiego kryptologia i bohatera wojny polsko-bolszewickiej. Pierwsza część nietypowej „lekcji historii” odbyła się przed kamienicą w której mieszkał Jan Kowalewski. Od 2014 r. to oficjalne miejsce pamięci, oznaczone pamiątkową tablicą.

Łódzcy uczniowie wraz z przedstawicielami instytucji zaangażowanych w upamiętnianie Jana Kowalewskiego przed kamienicą w której mieszkał łódzki bohater (Piotrkowska 132) (fot. Patryk Wacławiak / UMŁ).
14 zdjęć
ZOBACZ
ZDJĘCIA (14)

Konrad Czernielewski z Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi przybliżył sylwetkę Jana Kowalewskiego. W życiorysie wielkiego kryptologa istotnymi wątkami jest nie tylko udział w wojnie polsko-bolszewickiej i działalność Biura Szyfrów, ale również losy Jana Kowalewskiego w okresie II wojny światowej. Zamierzeniem „urodzinowej” lekcji były nowe inspiracje do nauki historii. Nie jest ona bowiem przedmiotem zamkniętym – wciąż do zbadania pozostaje wiele nieznanych wątków i wielu bohaterów, których życiorysy są nie do końca opisane. Tak było w przypadku poznawania dokonań Jana Kowalewskiego – przez wiele lat postaci zapomnianej.   

- W dawnej Łodzi gdzie uczęszczał do szkoły rozmawiano po polsku, niemiecku i rosyjsku, a znajomość języków przydała przy łamaniu szyfrów. Czasem wiedza z danej dziedziny może przynieść niespodziewane, zaskakujące efekty w zupełnie innym obszarze. Dziś, gdy na świecie toczy się wojna czyta się z zapisów satelitarnych te same bezcenne informacje, które Jan Kowalewski zdobył za pomocą ołówka i kartki papieru – powiedział Mariusz Goss, pełnomocnik prezydent Miasta Łodzi ds. Dziedzictwa Łodzi.   

Goście uroczystości złożyli  kwiaty przy pamiątkowej tablicy. Jana Kowalewskiego uczciło Miasto Łódź, Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi, Instytutu Pamięci Narodowej – oddział w Łodzi oraz uczniowie SP nr 173.

Rocznica byłą okazją by przypomnieć, że równo 2 lata temu powstało jeszcze jedno miejsce pamięci Jana Kowalewskiego – mural przy ul. Nawrot 7. Wielkie malowidło Pawła Herta (Ovca z grupy NTK) robi wrażenie niezwykłością konwencji. Z perspektywy to po prostu czarno-biały portret postaci historycznej, w dużym zbliżeniu – szyfr. Wśród tysięcy znaczków kodu zobaczyć można hasło "2020 Rok Jana Kowalewskiego", czy rosyjskie słowo Делегат (Delegat), które stanowiło klucz do jednego z sowieckich szyfrów, złamanych przez Jana Kowalewskiego. To spotkanie było okazją do rozmowie o innych formach promocji historii.

Opowieść o dziejach Polski można zawrzeć np. w nietypowym street-arcie lub komiksie. Sebastian Adamkiewicz z Muzeum Tradycji Niepodległościowych opowiadał o programie muzeum zainspirowanym życiem Jana Kowalewskiego – powstało słuchowisko radioweoraz miejsce nauki poprzez zabawę – Pokój Zagadek, z zadaniami opartymi na szyfrach. Grzegorz Nawrot z IPN przedstawił serię wydawnictw graficznych  oraz komiksów IPN. W wersji komiksowej poczytać można już o niejednej historii polskiego bohatera – nakładem IPN   ukazały się m.in. komiksy o Bitwie Warszawskiej, Powstaniu Warszawskim czy seria „Wilcze Tropy” poświęcona Żołnierzom Wyklętym. Materialy przekazane zostały SP nr 173.  

O Janie Kowalewskim 

Jan Kowalewski  (ur. 24 października 1892 w Łodzi, zm. 31 października 1965 w Londynie) – podpułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, matematyk, poliglota i kryptolog, który złamał sowieckie szyfry w czasie wojny z bolszewikami, oficer Oddziału II Sztabu Głównego. Dzięki pracy Kowalewskiego  i jego zespołu udało się złamać ponad 500 bolszewickich  szyfrów a polski sztab generalny posiadał pełna informację o zamiarach  przeciwnika.

Polecane aktualności

Wiwat Bractwu Kurkowemu! 200 lat najstarszej organizacji społecznej w Łodzi.

Patryk Wacławiak / BAM

W 2024 roku Łódzkie Towarzystwo Strzeleckie „Bractwo Kurkowe” obchodzi wyjątkowy jubileusz –… więcej

Warsztaty Twinning Learning Programme w Warszawie

MM / KS

Celem programu Miast Bliźniaczych jest pomoc miastom we wzajemnym uczeniu się i powielaniu… więcej

Piknik na Fali na zakończenie 10 Łódzkich Senioraliów

Katarzyna Jarosińska / Oddział ds. Polityki Senioralnej i Zdrowotnej

W ramach tegorocznej jubileuszowej edycji Łódzkich Senioraliów w dniu 24 maja w godz. 11:00 - 14:00… więcej

Pamięć o Marszałku

Tomasz Walczak / BRP

Z okazji przypadającej 12 maja 89. rocznicy śmierci Marszałka Józefa Piłsudskiego złożono kwiaty… więcej

Odebrano im dzieciństwo. Przywracamy im pamięć.

Tomasz Walczak / BRP

Narodowy Dzień Zwycięstwa - 8 maja to również Święto Dzieci Wojny. W Łodzi, przed Pomnikiem… więcej

Kontakt