Miejsca w Łodzi

Na terenie Łodzi w listopadzie 1918 r. rozegrały się wydarzenia, które doprowadziły do przejęcia władzy przez Polaków. Przedstawiamy kilka najważniejszych miejsc, gdzie toczyły się walki, których przebieg okazał się czasem dramatyczny.

  1. Nowy Rynek (pl. Wolności). Odział bojowców, który zamierzał uderzyć na koszary przy ul. Konstantynowskiej został ostrzelany przez patrol niemiecki. Polegli: ppor. Józef Bukowski, Jan Gruszczyński (ochotnik), Eugenia Wasiak (ochotniczka) i Stefan Kołodziejczak (drukarz).
  2. Gmach Łódzkiej Filharmonii. 10 listopada w Sali Filharmonii odbył się wiec poparcia dla sformowanego w Lublinie rządu Ignacego Daszyńskiego. Po wiecu ruszył pochód na którego czele szli członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej niosąc portret Józefa Piłsudskiego. Manifestacja zradykalizowała nastroje i dała poczucie siły łodzianom. 
  3. Dworzec Fabryczny. Dramatycznie rozwinęła się akcja opanowania Dworca  Fabrycznego. Nie powiodły się dwukrotne szturmy. Poległ tam Bolesław Sałaciński. Rannego w nogę Niemcy zakłuli bagnetami. Dworzec obsadzono dopiero po opuszczeniu przez Niemców. Oddziały POW znalazły tam kilkadziesiąt karabinów i kilka skrzyń amunicji.
  4. Prezydium Policji przy ul. Spacerowej (ul. Kościuszki 14). Przy próbie zajęcia budynku zginął od kult wartowników 17 letni uczeń gimnazjum Stefan Linke. Żołnierze po oddaniu strzałów wycofali się do koszar. W komendzie policji zdobyto 200 karabinów, 300 pistoletów i 20 tys. sztuk amunicji. 

  5. Ost-Komendantur (tzw. Komenda Placu) przy ul. Piotrkowskiej 139. Zdobyto ją przy pomocy Straży Skarbowej. Przy próbie zajęcia budynku zginęły dwie przypadkowe osoby. Polacy przejęli broń i duże zapasy żywności.

  6. Dworzec Kaliski. Ten ważny węzeł komunikacyjny próbowały zdobyć bojówki Narodowego Związku, ale opanowali tylko cześć infrastruktury kolejowej. Pozostały teren stacji zajęto dzięki kolejarzom należącym do PPS. Przejęto również w dużej ilości tabor kolejowy.

  7. Baza samochodowa przy ul. Emilii (ul. Tymienieckiego). Dużo wysiłku kosztowało zdobycie tego obiektu. Oddział kapitana Kudaja trzykrotnie szturmował bazę. Udało się ją opanować dopiero w godzinach wieczornych.

     

Kontakt