Lodz.pl

Urząd Miasta Łodzi

Gawędy łódzkie. Początek diaspory żydowskiej. Kiedy powstała pierwsza synagoga?

Przełom XVIII i XIX w. to początek napływu ludności żydowskiej do Łodzi. Wzrost liczby mieszkańców pochodzenia żydowskiego szybko stał się dynamiczny.

Wielka synagoga reformowana -  fot. Archiwum
Wielka synagoga reformowana przy ul. Spacerowej, ufundowana przez łódzkich fabrykantów, otwarta w 1887 roku. Spalona przez Niemców w 1939 r. , fot. Archiwum

Wzrost liczby mieszkańców Łodzi w okresie porozbiorowym, na przełomie XVIII i XIX w., był w znacznym stopniu spowodowany napływem ludności żydowskiej, która zaczęła osiedlać się w naszym mieście. W 1793 r. w Łodzi mieszkały tylko trzy rodziny żydowskie liczące razem 11 osób. Spisy za 1809 r. wykazują już 98 osób wyznania mojżeszowego. W latach przed rozbiorami nie było tu zakazu osiedlania się Żydów, ale dopiero w XVIII w. spotykamy pierwszych przedstawicieli tej narodowości. Według danych z końca tego stulecia Żydzi stanowili zaledwie 6% ludności, a w 1808 r. – 13%. Ogólna liczba mieszkańców miasta też wzrastała. W 1798 r. łodzian jest już 369, w 1808 r. – 434, a w 1810 r. – 514, by wskutek wojen i epidemii w 1815 r. liczba ta spadła do 331 osób. Za datę powstania gminy żydowskiej w Łodzi przyjmuje się 1806 r. Pierwsza łódzka synagoga powstała w 1809 r. przy ul. Wolborskiej w narożniku Starego Rynku. Drewniany, kryty gontem budynek został wystawiony przez nowo powstający kahał łódzki, który uniezależniał społeczność żydowską od gminy lutomierskiej. Plac zakupiono za 165 zł od dawnego polizei-bürgermeistra, Józefa Aufschlaga, oficera armii pruskiej, który niezbyt chlubnie zapisał się w pamięci łódzkich mieszczan jako człowiek bezwzględny, przebiegły i pazerny. To za jego sprawą doszło do ostrego konfliktu w sprawie utworzenia gwardii narodowej w czasach Księstwa Warszawskiego, ale o tym już w następnym odcinku.

Zobacz także

Polecane aktualności

"Koty na Kocim Szlaku. Księży Młyn" - wiemy kto zaprojektuje i wykona rzeźby

BPiNM

Kot Konsumowy, Kolejowy czy Szkolny już niebawem zagoszczą na Księży Młynie. Rozstrzygnięto konkurs... Read more

Ruszył zegar odmierzający dni do pierwszego łódzkiego meczu FIVB Mistrzostw Świata w Piłce Siatkowej Kobiet

Tomasz Walczak / BRP

Na ulicy Piotrkowskiej, na wysokości posesji z numerem 51 stanął nietypowy, elektroniczny zegar,... Read more

Schronisko w Łodzi -  fot. Schronisko w Łodzi

Schronisko w Łodzi. Psi behawiorysta pilnie poszukiwany! Są na to pieniądze z Budżetu Obywatelskiego

rut / ŁÓDŹ.PL

Łódzkie schronisko dla zwierząt poszukuje psiego behawiorysty do współpracy. Psi trener będzie... Read more

 -  Fot. Radosław Jóźwiak/UMŁ

Napowietrzny Eko Patrol. Nad Łodzią lata specjalny sprzęt do pomiaru składu powietrza i walki ze smogiem

Tomasz Walczak / BRP

Straż Miejska w Łodzi wykorzystuje kolejne narzędzie do walki ze smogiem. Dzięki głosom łodzian w... Read more

Łódź edu kul | podsumowanie Programu w 2021

Jolanta Sławińska-Ryszka / Wydział Kultury

Program wsparcia i rozwoju edukacji kulturalnej w Łodzi w 2021 roku to przede wszystkim działania... Read more

Kontakt