„Atak na Pałac Zimowy”. Dochodzenie w sprawie pewnego obrazu - wystawa fotografii w ms1

autor:

ms1

06.04.2018 - 03.06.2018

Wystawa „Atak na Pałac Zimowy” pokaże wszystkie odkryte dotąd w archiwach zapisy jego inscenizacji (to m.in. film oraz 63 fotografie), w szczegółowy sposób przybliżając widzom proces, który umożliwił tej sfałszowanej wizji historii stać się oficjalną częścią radzieckiej historiografii. Dlatego jednym z elementów ekspozycji będą wyniki szczegółowej analizy obnażającej sztuczność tak fotografii, jak i okoliczności, w których powstała. Gdzie zostały ustawione aparaty? Gdzie znajdował się wtedy reżyser, który za pomocą linii telefonicznej musiał ze wsparciem swoich pomocników dyrygować tłumem statystów?

Grafika promująca wydarzenie: „Atak na Pałac Zimowy”. Dochodzenie w sprawie pewnego obrazu - wystawa fotografii w ms1 -  fot. mat. pras. Muzeum Sztuki w Łodzi
Grafika promująca wydarzenie: „Atak na Pałac Zimowy”. Dochodzenie w sprawie pewnego obrazu - wystawa fotografii w ms1 , fot. mat. pras. Muzeum Sztuki w Łodzi

Projekt „Atak na Pałac Zimowy” poświęcony został fotografii, która jak żadna inna stała się symbolem rewolucji październikowej. Fotografia ta nie przedstawia jednak historycznego wydarzenia, ale jego zainscenizowaną rekonstrukcję. W 1920 roku rosyjski reżyser teatralny Nikołaj Jewreinow (1879-1953) przyjął zlecenie odtworzenia zajść spod Pałacu Zimowego z okazji trzeciej rocznicy rewolucji. Wykonane podczas spektaklu zdjęcie, dające fałszywy obraz szturmu na Pałac, niedługo potem zaczęło być traktowane jak historyczny dokument, a jego reprodukcje pojawiały się w podręcznikach szkolnych, kronikach i prasie.

Zdjęcie rzekomo przedstawia bolszewicki szturm na Pałac Zimowy, wydarzenie, które dało początek rewolucji. Tymczasem z zajść z 1917 roku nie zachowały się żadne fotografie. Nawet jeśli na miejscu był fotograf, nie mógł wykonać takiego zdjęcia, ponieważ z innych źródeł wiemy, że szturm na Pałac na pewno nie przebiegł w sposób utrwalany potem propagandowo w radzieckiej historiografii. Rosyjski Rząd Tymczasowy został zaatakowany nie przez masy rewolucjonistów, a przez garstkę czerwonogwardzistów, którzy pojmali niestawiających oporu ministrów. Z perspektywy czasu brak fotografii przedstawiających atak na Pałac Zimowy okazał się dla bolszewików bardzo korzystny. W obliczu braku autentycznych dokumentów, światu pokazano inscenizację.

Rekonstrukcja historyczna z 1920 była częścią jednego z największych spektakli w historii, do którego zaangażowano około 10 tysięcy statystów, a na żywo obejrzało go 100 tysięcy widzów. To, czy sam reżyser miał świadomość udziału w kreowaniu fałszywego obrazu początku rewolucji dla wielu przyszłych pokoleń, nie wynika jednoznacznie z jego zapisków. Z pewnością jednak skorzystał z możliwości – być może wedle ścisłych poleceń – by „rozdmuchać niewielkie wydarzenie poprzez jego teatralizację. Można by rzec, że za zadanie miał napisać od nowa jego historię” (Sylvia Sasse). Pod opieką Jewreinowa i jego zespołu reżyserskiego, mało spektakularne wydarzenia z 1917 roku stały się masową „superprodukcją”.

Wystawa „Atak na Pałac Zimowy” pokaże wszystkie odkryte dotąd w  archiwach zapisy jego inscenizacji (to m.in. film oraz 63 fotografie), w szczegółowy sposób przybliżając widzom proces, który umożliwił tej sfałszowanej wizji historii stać się oficjalną częścią radzieckiej historiografii. Dlatego jednym z  elementów ekspozycji będą wyniki szczegółowej analizy obnażającej sztuczność tak fotografii, jak i okoliczności, w których powstała. Gdzie zostały ustawione aparaty? Gdzie znajdował się wtedy reżyser, który za pomocą linii telefonicznej musiał ze wsparciem swoich pomocników dyrygować tłumem statystów?

Uzupełnieniem materiałów historycznych będzie prezentacja dziewięciu prac przygotowanych przez sześcioro współczesnych artystów. Wchodząc w dialog z dokonaniami Jewreinowa, eksplorują one jednocześnie zagadnienia historii, pamięci, inscenizacji i powtórzenia.

Wideoinstalacja rosyjskiej grupy artystycznej Czto Diełat’ przedstawia sfilmowany w oryginalnej lokacji (współcześnie na placu przed Państwowym Muzeum Ermitażu w Sankt Petersburgu) atak na pałac stylizowany na horrory z udziałem zombie. Z kolei reżyser teatralny Milo Rau i jego International Institute of Political Murder swoją wersję ataku nakręcili na placu przed Reichstagiem, czyli siedzibą niemieckiego parlamentu. Obie prace powstały specjalnie z myślą o wystawie. Artyści stojący za ich przygotowaniem pytają, kto dzisiaj jest „stanem trzecim”, niereprezentowanym w żadnym parlamencie. Kolejny projekt nawiązujący bezpośrednio do szturmu na Pałac Zimowy pochodzi z Polski. To zapis trzech Wigilii Wielkiej Rewolucji Październikowej z 1987, 1988 i 2001 roku, surrealistycznych happeningów przygotowanych przez Waldemara Fydrycha i jego Pomarańczową Alternatywę.

Pozostałe prace autorstwa Cristiny Lucas, Kazimierza Malewicza i Petera Watkinsa nie są próbami odtworzenia ataku. Pozwalają w zamian stawiać pytania o relację pomiędzy obrazem, historią i dokumentem, podważając m.in. koncept autentyczności odwołują się do kruchości pamięci i narracji historycznej.

Na wystawie znajdą się dwie prace hiszpańskiej artystki Cristiny Lucas. Pierwsza to La Liberté raisonnée (2009), czyli ruchoma wersja słynnego obrazu Eugène’a Delacroix Wolność wiodąca lud na barykady, pokazująca m.in. co dzieje się z  Wolnością, kiedy słynna scena dobiega końca. Z kolei w instalacji Surplus Value (2014-2016) Lucas przepracowuje Kapitał Karla Marxa. Z instalacji dowiadujemy się, że poszczególne strony oryginalnego manuskryptu sprzedają się na międzynarodowym rynku sztuki za ogromne pieniądze, co wydaje się być ironicznym powtórzeniem zagadnień opisywanych w Kapitale.

Na wystawie zaprezentowanych zostanie też ponad 40 obrazów przypisywanych Kazimierzowi Malewiczowi, słynnemu suprematyście tworzącemu w pierwszej połowie XX wieku. Ale dlaczego dzieła te datowane są na lata 1985-2009? Faktem jest, że Malewicz sporządził wiele kopii swoich prac, między innymi na słynną wystawę „Grosse Berliner Kunstausstellung” (1927), podczas której zaprezentował
retrospektywę złożoną z 70 dzieł. Od tego czasu wiele z tych reprodukcji zostało przeniesionych do największych muzeów prezentujących sztukę współczesną, m.in. MoMA w Nowym Jorku. Burzliwa historia wędrówek prac zmarłego w 1935 roku Malewicza, jest równie skomplikowana, jak historia kopii prezentowanych na wystawie „Atak na Pałac Zimowy”.

Ekspozycję uzupełni produkcja brytyjskiego reżysera Petera Watkinsa. To nakręcony w 1999 roku monumentalny i - w najlepszym tego słowa znaczeniu - przytłaczający film La Commune (de Paris). Ta niemal sześciogodzinna produkcja ukazuje historię Komuny Paryskiej w wykonaniu aktorów-amatorów, zadając przy tym pytanie o aktualność tego historycznego wydarzenia.

  • Artyści i artystki:
    Czto Diełat’, Nikołaj Jewreinow, Waldemar Fydrych (Pomarańczowa Alternatywa), Cristina Lucas, Kazimierz Malewicz, Milo Rau, Peter Watkins
  • Projekt realizowany we współpracy z:
    Hartware MedienKunstVerein (Niemcy) i Universität Zürich (Szwajcaria).
  • Kuratorki:
    Inke Arns (HMKV) i Sylvia Sasse (Universität Zürich) 

Więcej informacji na stronie Muzeum i na facebookowym wydarzeniu.

Czas i miejsce:
6 kwietnia (piątek) - 3 czerwca (niedziela) 2018
Wernisaż wystawy: 6 kwietnia (piątek) 2018, godz. 18.00
ms1, 90-734 Łódź, ul. Więckowskiego 36

Organizator:
Muzeum Sztuki w Łodzi
ms1, 90-734 Łódź, Więckowskiego 36
ms2, 91-065 Łódź, Ogrodowa 19
www.msl.org.pl

Polecane wydarzenia

sobota, 18 sierpnia 2018

Letni Festiwal Filmowy Polówka, projekcja w EC1- Łódź Miasto Kultury -  mat. pras. Archiwum UMŁ

11. LFF - Polówka 2018 - Centralne Muzeum Włókiennictwa [soboty - Repertuar]

Zagościmy w łódzkich parkach, na dziedzińcach, osiedlach i innych ciekawych miejscach. Szykujemy prawdziwą, dwumiesięczną filmową ucztę na terenie całego miasta.... więcej

Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi
18.08.2018
Ulica Piotrkowska -  fot. z arch. UMŁ

Letnie spacery po Łodzi 2018 w języku angielskim

Łódzka Organizacja Turystyczna zaprasza na nowy cykl wakacyjnych spacerów z przewodnikiem – Letnie Spacery po Łodzi. Oferta ta skierowana jest do wszystkich... więcej

18.08.2018
Zdjęcie promujące wydarzenie: Songwriter Łódź Festiwal -  mat. pras.

Songwriter Łódź Festiwal 2018

28 kwietnia 2018 na ulicę Piotrkowską powrócą klimatyczne koncerty festiwalu Songwriter Łódź. Festiwal już na dobre zagościł w kalendarzu łódzkich wydarzeń muzycznych... więcej

Zegar na woonerfie - róg Piotrkowskiej i 6-go Sierpnia
18.08.2018
Zdjęcie promujące wydarzenie: "Dior i ikony paryskiej mody z kolekcji Adama Leja" wystawa w CMWŁ -  mat. pras.  Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi

"Dior i ikony paryskiej mody z kolekcji Adama Leja" - wystawa w CMWŁ

Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi ma niezwykłą okazję przypomnieć dokonania Christiana Diora, a także powojennych paryskich mistrzów „haute couture” dzięki... więcej

Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi
18.08.2018

niedziela, 19 sierpnia 2018

Letni Festiwal Filmowy Polówka, projekcja w EC1- Łódź Miasto Kultury -  mat. pras. Archiwum UMŁ

11. LFF - Polówka 2018 - Teofilów - obok basenu Wodny Raj [niedziele - Repertuar]

Zagościmy w łódzkich parkach, na dziedzińcach, osiedlach i innych ciekawych miejscach. Szykujemy prawdziwą, dwumiesięczną filmową ucztę na terenie całego miasta.... więcej

MOSiR Łódź - Pływalnia Wodny Raj (boisko)
19.08.2018
Zdjęcie promujące wydarzenie: "Dior i ikony paryskiej mody z kolekcji Adama Leja" wystawa w CMWŁ -  mat. pras.  Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi

"Dior i ikony paryskiej mody z kolekcji Adama Leja" - wystawa w CMWŁ

Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi ma niezwykłą okazję przypomnieć dokonania Christiana Diora, a także powojennych paryskich mistrzów „haute couture” dzięki... więcej

Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi
19.08.2018

poniedziałek, 20 sierpnia 2018

Letni Festiwal Filmowy Polówka, projekcja w EC1- Łódź Miasto Kultury -  mat. pras. Archiwum UMŁ

11. LFF - Polówka 2018 - Stary Rynek [poniedziałki - Repertuar]

Zagościmy w łódzkich parkach, na dziedzińcach, osiedlach i innych ciekawych miejscach. Szykujemy prawdziwą, dwumiesięczną filmową ucztę na terenie całego miasta.... więcej

Stary Rynek w Łodzi
20.08.2018
Zdjęcie promujące wydarzenie: "Dior i ikony paryskiej mody z kolekcji Adama Leja" wystawa w CMWŁ -  mat. pras.  Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi

"Dior i ikony paryskiej mody z kolekcji Adama Leja" - wystawa w CMWŁ

Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi ma niezwykłą okazję przypomnieć dokonania Christiana Diora, a także powojennych paryskich mistrzów „haute couture” dzięki... więcej

Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi
20.08.2018

wtorek, 21 sierpnia 2018

Letni Festiwal Filmowy Polówka, projekcja w EC1- Łódź Miasto Kultury -  mat. pras. Archiwum UMŁ

11. LFF - Polówka 2018 - Park na Zdrowiu [wtorki - Repertuar]

Zagościmy w łódzkich parkach, na dziedzińcach, osiedlach i innych ciekawych miejscach. Szykujemy prawdziwą, dwumiesięczną filmową ucztę na terenie całego miasta.... więcej

Park im. Józefa Piłsudskiego
21.08.2018
Kontakt
RODO

Informacja dotycząca ochrony danych osobowych

Klauzula informacyjna
dotycząca przetwarzania danych osobowych,
dla których administratorem danych jest Prezydent Miasta Łodzi

Szanowni Państwo,

zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/679 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE) uprzejmie informujemy, że:

  1. Administratorem danych osobowych jest Prezydent Miasta Łodzi z siedzibą w Łodzi przy ul. Piotrkowskiej 104, 90-926 Łódź, tel.: +48 (42) 638-44-44,  fax: +48 (42) 272-60-01, e-mail: lckm@uml.lodz.pl.
  2. Inspektorem ochrony danych w Urzędzie Miasta Łodzi jest Pani Agnieszka Kozłowska, tel. +48 (42) 638-59-50, e-mail: iod@uml.lodz.pl.
  3. Podanie danych osobowych jest warunkiem koniecznym do realizacji sprawy w Urzędzie Miasta Łodzi.
    Ogólną podstawę do przetwarzania danych stanowi art. 6 ust. 1 lit. a - e ogólnego rozporządzenia.
    Ogólne cele przetwarzania danych zostały wskazane w następujących przepisach:
    1. ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1875 ze zm.);
    2. ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1868 ze zm.).

Dokładne informacje o celach i podstawach prawnych przetwarzania danych osobowych są dostępne w szczegółowych wykazach zadań, realizowanych przez wewnętrzne komórki organizacyjne Urzędu Miasta Łodzi.

  1. Dane osobowe mogą być udostępniane innym podmiotom, uprawnionym do ich otrzymania na podstawie obowiązujących przepisów prawa, a ponadto odbiorcom danych w rozumieniu przepisów o ochronie danych osobowym, tj. podmiotom świadczącym usługi pocztowe, kurierskie, usługi informatyczne, bankowe, ubezpieczeniowe. Dane osobowe mogą być również przekazywane do państw trzecich, na podstawie szczególnych regulacji prawnych, w tym umów międzynarodowych.
  2. Dane osobowe będą przetwarzane, w tym przechowywane zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2018 r., poz. 217 ze zm.), a w przypadku przetwarzania danych na podstawie wyrażonej zgody, przez okres niezbędny do realizacji wskazanego celu.
  3. W związku z przetwarzaniem danych osobowych, na podstawie przepisów prawa, posiada Pani/Pan prawo do:
    1. dostępu do treści swoich danych, na podstawie art.15 ogólnego rozporządzenia;
    2. sprostowania danych, na podstawie art.16 ogólnego rozporządzenia.

W przypadku przetwarzania danych na podstawie wyrażonej zgody posiada Pani/Pan prawo do:

  1. dostępu do treści swoich danych, na podstawie art.15 ogólnego rozporządzenia;
  2. sprostowania danych, na podstawie art. 16 ogólnego rozporządzenia;
  3. usunięcia danych, na podstawie art. 17 ogólnego rozporządzenia;
  4. ograniczenia przetwarzania, na podstawie art. 18 ogólnego rozporządzenia;
  5. wniesienia sprzeciwu, na podstawie art. 21 ogólnego rozporządzenia.

Prawa te są wykonywane przez Panią/Pana również względem tych osób, w stosunku do których sprawowana jest prawna opieka. 

  1. W przypadku, w którym przetwarzanie danych odbywa się na podstawie wyrażonej zgody, przysługuje Pani/Panu prawo do jej cofnięcia, w dowolnym momencie, w formie, w jakiej została ona wyrażona.  Od tego momentu Pani/Pana dane nie będą przez nas przetwarzane.
  2. Ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego – Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych narusza przepisy o ochronie danych osobowych.
  3. Gdy podanie danych osobowych wynika z przepisów prawa, jest Pani/Pan zobowiązana(y) do ich podania. Konsekwencją niepodania danych osobowych będzie nierozpoznanie sprawy.
  4. Dane nie będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany, w tym również w formie profilowania.