Kartka z kalendarza. „I skrzypce przestały grać” – 80 lat od tragedii Romów

Równo 80 lat temu Niemcy przystąpili do wywózki Romów z podobozu cygańskiego w Litzmannstadt Getto.

Wejście na teren obozu Romów 1942 -  fot. NAC
Wejście na teren obozu Romów w 1942 roku. , fot. NAC

5 stycznia 1942 roku Niemcy rozpoczęli wywózkę Romów z podobozu cygańskiego utworzonego na terenie Litzmannstadt Getto. Późną jesienią 1941 roku w kwadracie dzisiejszych ulic Wojska Polskiego, Obrońców Westerplatte, Sikawskiej i Głowackiego (na niewielkim obszarze 019 km kw.) wyodrębniono tzw. obóz cygański. Zamknięto tam ponad 5 tysięcy Cyganów: Romów i Sinti z Burgenlandu z pogranicza austriacko-węgierskiego. Przywieziono ich do Łodzi w bydlęcych wagonach w dniach 5-9 listopada 1941 r. Wśród 5007 osób było 2689 dzieci. 

Mieszkali w strasznych warunkach sanitarnych – na terenie obozu nie było latryn, łaźni, wody. Wkrótce wybuchła epidemia tyfusu, która zdziesiątkowała ludność. W ciągu siedmiu tygodni zmarło 719 Romów, którzy byli grzebani na terenie cmentarza żydowskiego w zbiorowych mogiłach. Po kilku tygodniach koszmaru, 5 stycznia 1942 roku, Niemcy rozpoczęli wywózkę Romów do obozu w Chełmnie nad Nerem, gdzie do 12 stycznia wszystkich zamordowano. Ponoć byli wśród nich przedstawiciele romskiej elity.

Do dziś stoją kamienice, w których Romowie mieszkali, a także stara kuźnia, gdzie mieściła się kostnica. 10 stycznia 2004 roku odsłonięto tam pamiątkową tablicę, przed którą odbywają się rocznicowe uroczystości. Wewnątrz małego budynku organizowane są wystawy upamiętniające tragedię Romów, a jedna z nich nosiła tytuł „I skrzypce przestały grać”...

Zobacz także


Polecane aktualności

Półkolonie w EC1 -  fot. ŁÓDŹ.PL

Kreatywne półkolonie w EC1 - o kosmosie i ekologii. Ruszyły zapisy!

rd / ŁÓDŹ.PL

Czy człowiek może mieszkać w kosmosie? Dlaczego alchemicy szukali kamienia filozoficznego? Jakie... więcej

Rocznica likwidacji obozu -  fot. arch.

77. rocznica likwidacji niemieckiego obozu pracy dla dzieci przy ul. Przemysłowej

agr / ŁÓDŹ.PL

Do 18 stycznia 1945 roku przez obóz przy ul. Przemysłowej przeszło kilka tysięcy dzieci. Najstarsze... więcej

"Mobilny urzędnik" -  fot. ŁÓDŹ.PL

"Mobilny urzędnik" - nowa usługa uruchomiona w Łodzi. Co to takiego?

JB / ŁÓDŹ.PL

Jesteś seniorem, osobą z niepełnosprawnością, trudno Ci samodzielnie dotrzeć do urzędu? Zadzwoń -... więcej

Dziury w łódzkich ulicach -  fot. ŁÓDŹ.PL

Dziury w łódzkich ulicach. Gdzie drogowcy zakończyli już prace? [LOKALIZACJE]

red / ŁÓDŹ.PL

132 lokalizacje i 216 tony masy bitumicznej (asfaltu lanego) to podsumowanie prac z ubiegłego... więcej

ŁKS Commercecon -  fot. ŁKS Commercecon

Fantastyczna wygrana siatkarek ŁKS-u. Wewióry pewnie pokonują Mistrzynie Polski

JB / ŁÓDŹ.PL

ŁKS Commercecon Łódź wygrał u siebie bardzo ważny pojedynek — pokonał aktualne Mistrzynie Polski... więcej

Kontakt