Odkrywamy tajemnice łódzkich willi i pałaców. Poznajcie imperium Ernsta Leonhardta

W ramach akcji przybliżenia łodzianom zabytkowych willi i pałaców fabrykanckich Wydział Kultury UMŁ zaprasza do zapoznania się z historią imperium Ernsta Leonhardta, którego najbardziej rozpoznawalnym elementem jest willa przy ul. Pabianickiej 2a (obecnie Urząd Stanu Cywilnego).

Willa Ernsta Leonhardta -  fot. Stefan Brajter / UMŁ
Willa Ernsta Leonhardta , fot. Stefan Brajter / UMŁ

W Łodzi mamy 47 willi fabrykanckich. W kolejnej wycieczce po tych zabytkowych i ważnych dla historii Łodzi, Wydział Kultury UMŁ prezentuje willę Ernsta Leonhardta. Mieści się ona w parku przy ul. Pabianickiej 2a. Dla wielu łodzian jest to miejsce dobrze znane, bo na parterze tej fabrykanckiej willi mieści się Urząd Stanu Cywilnego, ale - jak mówi Dagmara Śmigielska, dyrektor Wydziału Kultury UMŁ - spora część uczestników ceremonii ślubnych odbywających się w tym miejscu prawdopodobnie nawet nie wie, jak ważne to miejsce dla XIX-wiecznej, przemysłowej Łodzi.

Zaczynając opowieść o willi Ernsta Leonhardta, należy cofnąć się do 1877 r., kiedy to Rosja wprowadziła bardzo wysokie cła na wyroby włókiennicze i wełniane. Reakcją zachodnich przemysłowców na ten ruch było przeniesienie produkcji na teren Królestwa Polskiego będącego częścią Cesarstwa Rosyjskiego. Jak informuje Maria Nowakowska, łódzki przewodnik turystyczny, wśród tych którzy się zdecydowali na taki ruch był Ernst Leonhardt ze wspólnikami: Woelkertem (szwagrem) i Girbardtem (kolegą ze szkolnych lat). W 1878 roku Leonhardt ze wspólnikami uruchomili w Łodzi fabrykę (ulokowaną miedzy placem Niepodległości a ul. Rzgowską). W miejscu, które przemysłowcy wybrali jako lokalizację fabryki i swoich willi, przepływała rzeka Dąbrówka, która była granicą między wsią Dąbrowa i Łodzią.

Imperium Leonhardta było typowym zespołem rezydencjalno-fabrycznym – tuż obok fabryki jej właściciel budował swoją willę. Fabryczny gwar i zanieczyszczenia przynajmniej częściowo niwelowane były dużym parkiem (obecnie park Legionów), który mieścił oprócz willi głównego właściciela także dwie wille jego wspólników. W tamtych czasach park był zamknięty, a powszechnie dostępny dla mieszkańców miasta stał się po II wojnie światowej. W czasach Leonhardta w parku znajdowały się trzy stawy. Jeden z nich miał charakter rekreacyjny, dwa pozostałe służyły jako źródło wody do celów przemysłowych.
Willa Leonhardta została zbudowana w osi ul. Piotrkowskiej. Z okien ogrodu zimowego, w którym teraz odbywają się uroczystości ślubne, widać obsadzoną lipami aleję, która jest przedłużeniem ul. Piotrkowskiej.

Z kompleksem Leonhardtów wiąże się też wybudowana w latach 1910-1911 kamienica Jana Starowicza (dyrektora zakładów, dziadka Lwa Starowicza) przy ul. Piotrkowskiej 292, znana łodzianom jako Kamienica pod Góralem.

Wnętrza willi Leonhardta po II wojnie światowej zostały gruntownie przebudowane. Władza ludowa ulokowała w budynku przedszkole, pracownię plastyczną i mieszkania. W 1974 r. miał miejsce remont, a budynek został przeznaczony na pałac ślubów. Powojenne przebudowy prowadzone były na dużą skalę, a w ich wyniku wnętrza zupełnie straciły historyczny wygląd i układ.

Willa Leonhardta została wzniesiona w latach 1900-1901 w stylu renesansu włoskiego. Obiekt powstał według planów architektonicznych Ignacego Markiewicza. Charakterystyczny dla tej willi jest kartusz z literą „L” zwieńczony maską z twarzą anioła, widoczny nad oszklonym wykuszem (od strony płnocnej) i tarasem z drugiej strony budynku. Warto też zwrócić uwagę na pas pod okapem, w którym widoczne są girlandy kwiatowo-owocowe. Dekoracje okien na wysokim parterze i I piętrze są zróżnicowane – na parterze są to płaskie nadproża, na piętrze trójkątne naczółki, pod którymi widać girlandy. Okna zdobią dwie woluty, z których po obu stronach okien zwisają kampanule, czyli dzwonki. Charakterystyczny dla tej willi jest też wystający drewniany okap, w którym uwagę zwracają kroksztyny (architektoniczny element podtrzymujący, osadzony w ścianie i wydatnie z niej wystający).

Zapraszamy do obejrzenia galerii zdjęć i na spacer do parku Legionów.

Polecane aktualności

Ulica Piotrkowska znów jest pełna życia i wydarzeń, odwiedzają ją tłumy łodzian, a także turystów -  fot. z arch. UMŁ

Jak powinna zmieniać się ul. Piotrkowska? Wypowiedz się poprzez Vox Populi

Arkadiusz Grzegorczyk / BPKSiT

Zmienia się Łódź, a nowe oblicze odsłania również ulica Piotrkowska, która znów jest pełna życia i... więcej

Trwa nabór wniosków o świadczenia "Dobry start 300+" oraz świadczenia wychowawcze 500+ -  fot. CC0 license

Wnioski o 300+ i 500+ składaj elektronicznie. Tak jest wygodniej

Marlena Kamińska / BPKSiT

Trwa nabór wniosków o świadczenia "Dobry start 300+" oraz świadczenia wychowawcze 500+. Najczęściej... więcej

Półkolonie od kilku lat cieszą się dużym zainteresowaniem rodziców oraz uczniów -  fot. Monika Pawlak / UMŁ

Półkolonie się kończą, ale wakacje trwają

Monika Pawlak / BRPiNM

Wakacje na półkoloniach spędziło prawie 4 500 uczniów szkół podstawowych, a o ich bezpieczeństwo i... więcej

Autobus wyrusza teraz na szlak po województwie łódzkim, a potem również na Śląsk, Kujawy, czy w Świętokrzyskie -  fot. Radosław Jóźwiak / UMŁ

Jednorożec ruszył w Polskę. Wystartowała "Mobilna Łódź", czyli wyjątkowa kampania promocyjna miasta

Arkadiusz Grzegorczyk / BPKSiT

Ruszył ogólnopolski projekt promocyjny Łodzi, która z pomocą nowoczesnego multimedialnego autobusu... więcej

Nowe torowisko, jezdnie, chodniki, pas dla autobusów i tramwajów. Aleja Śmigłego-Rydza będzie przebudowa -  fot. Radosław Jóźwiak / UMŁ

W niedzielę rusza przebudowa al. Rydza-Śmigłego. Nowe torowisko, jezdnie, chodniki, pas dla MPK

Piotr Wasiak / ZIM

W niedzielę, 19 sierpnia rozpoczynamy największą przebudowę w ramach projektu "Tramwaj dla Łodzi", w... więcej

Kontakt
RODO

Informacja dotycząca ochrony danych osobowych

Klauzula informacyjna
dotycząca przetwarzania danych osobowych,
dla których administratorem danych jest Prezydent Miasta Łodzi

Szanowni Państwo,

zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/679 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE) uprzejmie informujemy, że:

  1. Administratorem danych osobowych jest Prezydent Miasta Łodzi z siedzibą w Łodzi przy ul. Piotrkowskiej 104, 90-926 Łódź, tel.: +48 (42) 638-44-44,  fax: +48 (42) 272-60-01, e-mail: lckm@uml.lodz.pl.
  2. Inspektorem ochrony danych w Urzędzie Miasta Łodzi jest Pani Agnieszka Kozłowska, tel. +48 (42) 638-59-50, e-mail: iod@uml.lodz.pl.
  3. Podanie danych osobowych jest warunkiem koniecznym do realizacji sprawy w Urzędzie Miasta Łodzi.
    Ogólną podstawę do przetwarzania danych stanowi art. 6 ust. 1 lit. a - e ogólnego rozporządzenia.
    Ogólne cele przetwarzania danych zostały wskazane w następujących przepisach:
    1. ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1875 ze zm.);
    2. ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1868 ze zm.).

Dokładne informacje o celach i podstawach prawnych przetwarzania danych osobowych są dostępne w szczegółowych wykazach zadań, realizowanych przez wewnętrzne komórki organizacyjne Urzędu Miasta Łodzi.

  1. Dane osobowe mogą być udostępniane innym podmiotom, uprawnionym do ich otrzymania na podstawie obowiązujących przepisów prawa, a ponadto odbiorcom danych w rozumieniu przepisów o ochronie danych osobowym, tj. podmiotom świadczącym usługi pocztowe, kurierskie, usługi informatyczne, bankowe, ubezpieczeniowe. Dane osobowe mogą być również przekazywane do państw trzecich, na podstawie szczególnych regulacji prawnych, w tym umów międzynarodowych.
  2. Dane osobowe będą przetwarzane, w tym przechowywane zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2018 r., poz. 217 ze zm.), a w przypadku przetwarzania danych na podstawie wyrażonej zgody, przez okres niezbędny do realizacji wskazanego celu.
  3. W związku z przetwarzaniem danych osobowych, na podstawie przepisów prawa, posiada Pani/Pan prawo do:
    1. dostępu do treści swoich danych, na podstawie art.15 ogólnego rozporządzenia;
    2. sprostowania danych, na podstawie art.16 ogólnego rozporządzenia.

W przypadku przetwarzania danych na podstawie wyrażonej zgody posiada Pani/Pan prawo do:

  1. dostępu do treści swoich danych, na podstawie art.15 ogólnego rozporządzenia;
  2. sprostowania danych, na podstawie art. 16 ogólnego rozporządzenia;
  3. usunięcia danych, na podstawie art. 17 ogólnego rozporządzenia;
  4. ograniczenia przetwarzania, na podstawie art. 18 ogólnego rozporządzenia;
  5. wniesienia sprzeciwu, na podstawie art. 21 ogólnego rozporządzenia.

Prawa te są wykonywane przez Panią/Pana również względem tych osób, w stosunku do których sprawowana jest prawna opieka. 

  1. W przypadku, w którym przetwarzanie danych odbywa się na podstawie wyrażonej zgody, przysługuje Pani/Panu prawo do jej cofnięcia, w dowolnym momencie, w formie, w jakiej została ona wyrażona.  Od tego momentu Pani/Pana dane nie będą przez nas przetwarzane.
  2. Ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego – Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych narusza przepisy o ochronie danych osobowych.
  3. Gdy podanie danych osobowych wynika z przepisów prawa, jest Pani/Pan zobowiązana(y) do ich podania. Konsekwencją niepodania danych osobowych będzie nierozpoznanie sprawy.
  4. Dane nie będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany, w tym również w formie profilowania.