Przyjrzymy się uważniej przestrzeni powojennego osiedla staromiejskiego (Bałuty VI), którego integralną część stanowił (nowy) Stary Rynek i wówczas ukształtowany park. Bliższe poznanie tego miejsca umożliwi także lepsze i pełniejsze zrozumienie (lub jego brak) dla dokonywanych tam współcześnie działań modernizacyjnych.
Osiedle staromiejskie to złożona przestrzeń, łącząca wiele narracji, biorących udział w procesie tworzenia miejskiej tożsamości; miejsce WIDZIALNE, którego genius loci jest bardzo silnie uobecniony fizycznie w żywej tkance miejskiej. To najstarsza część miasta, która zaczęła dynamicznie rozwijać się wraz z XIX – wieczną industrializacją Łodzi. W efekcie, na początku kolejnego stulecia, było to z jednej strony rzeczywiście „złe” miejsce (przeludnione, o złych warunkach mieszkaniowych), z drugiej jednak miejsce żywe, kolorowe, hałaśliwe z własnymi legendami takimi jak choćby ta o Ślepym Maksie.
Dramatyczne przeobrażenia Bałut, w tym rejonu Starego Rynku, nastąpiły w czasie II wojny światowej, kiedy Niemcy utworzyli w tym miejscu zamkniętą przestrzeń getta. Rok 1945 otworzył po raz kolejny, nowy rozdział w historii tego niezwykłego miejsca. Osiedle staromiejskie, stało się częścią nowo projektowanej dzielnicy Bałuty, jednym z pierwszych, modelowych socjalistycznych osiedli mieszkaniowych w Polsce. Postulowano zmianę nie tylko układu przestrzennego, relacji społecznych, ale też przebudowę tożsamości nowych Łodzian, poprzez wyparcie minionych dziejów. Plan ten w każdej sferze został wypełniony fragmentarycznie. Powstała swoista hybrydowa przestrzeń o wielu nawarstwieniach materialnych pochodzących ze wszystkich etapów rozwojowych miasta.
Bałuty i osiedle staromiejskie obroniły się jednak w moim odczuciu przed całkowitym przeobrażeniem kulturowym, pozostały miejscem magicznym, niezwykłym, dalekim od postulowanej po wojnie „ładności” i sztuczności. Hybrydowość przestrzeni, architektury, niezwykłe „sąsiedztwa”, zaskakujące kontrasty zabudowy powodują, że mamy do czynienia z dzielnicą z duszą, która mimo dramatycznych dziejów, prób jej zniszczenia, następnie całkowitego przeobrażenia, nie umarła i stanowi swoisty łódzki fenomen. Powojenna zaś zabudowa bardzo szybko wpisała się w miejski kontekst. Uczestniczy obecnie w budowaniu tożsamości nowych, młodych pokoleń.
Jesteśmy otwarci:
wtorek-czwartek 11:00-17:00
piątek 11:00-19:00
sobota 12:00-19:00
niedziela 12:00-18:00
