Wojna wchodzi przez oczy. To spostrzeżenie Goi znalazło wyraz w jego słynnych „Okropnościach wojny”. Dziś możemy dopowiedzieć: obrazy niosą cierpienie, ale też na to cierpienie znieczulają.
Tomasz Szerszeń poddaje refleksji ogrom obrazów przedstawiających widoki cudzego cierpienia, jaki zalał nas na niespotykaną wcześniej skalę w związku z pełnoskalową inwazją Rosji na Ukrainę w lutym 2022. Co w rzeczywistości widzimy? Co nam umyka? Czy nasze patrzenie ocala, czy jest raczej formą pornografii – perwersyjnego zaglądania w miejsce, w które nie powinniśmy spoglądać? Kim jesteśmy: świadkami zbrodni? Widzami medialnego spektaklu? Przypadkowymi gapiami?
„Być gościem w katastrofie” to antropologiczny esej o patrzeniu na obrazy wojny w Ukrainie. To próba opowiedzenia o tej wojnie poprzez jej wizualność, poprzez sztukę. Co to bowiem znaczy dziś: patrzeć, zaczynać, uchodzić, cierpieć, przeżywać, nienawidzić, dokumentować, przekraczać, dekolonizować, pisać?
Tomasz Szerszeń – eseista, artysta wizualny, antropolog kultury. Autor książek „Być gościem w katastrofie” (2024; finał Nagrody im. Marcina Króla 2025); „Wszystkie wojny świata” (2021; nominacja do Nagrody Literackiej Gdynia; Nagroda Literacka Znaczenia i Nagroda Główna Academia 2022); „Architektura przetrwania” (2017); „Podróżnicy bez mapy i paszportu” (2015); redaktor antologii „Oświecenie, czyli tu i teraz” (2021). Od 2024 roku redaktor naczelny kwartalnika „Konteksty", adiunkt w Instytucie Sztuki PAN. Autor wielu projektów fotograficznych pokazywanych na wystawach w Polsce i zagranicą (ostatnio m.in. w Galerii Studio i Domu Spotkań z Historią w Warszawie), kurator wystaw, współautor projektów teatralnych.
Wstęp wolny
