Takiej gratki nie możemy przepuścić! Wszak nieczęsto ukazują się książki, w których Łódź jest głównym planem akcji. Reportaż Marty Madejskiej „Ostatni gasi światło. Przypowieści o transformacji” (Wydawnictwo Czarne 2025) miał premierę na listopadowych Łódzkich Targach Książki.
U Madejskiej beznamiętna fraza „społeczne koszty transformacji” otrzymuje ludzką twarz, imię i nazwisko, oraz płeć. Reporterka wysłuchuje opowieści bohaterek transformacyjnej codzienności. Kobiety, w PRL-u ciężko pracujące i wychowujące dzieci, nagle i pomimo chęci pracy okazują się niezatrudnialne, ich kwalifikacje są nierynkowe, a metryka ciąży jak kula u nogi.
Reporterka nie tylko jest zbieraczką wspomnień albo mikrofonem, który nagłaśnia wcześniej niesłyszane dramaty. Jest wywoływaczką duchów, która wyprawia się do fabryk-widm, jak łódzkie Uniontex i Bistona czy Odra w Nowej Soli i Dolwis w Leśnej. Ożywia czasy przemian oraz towarzyszące im nadzieję, strach i gorycz. Rozmawia z dawnymi pracownicami fabryk, działaczkami społecznymi i… piłkarkami, które trenowały w przyzakładowych klubach.
Ile z tych opowieści to także historie naszych matek, babć, cioć i sąsiadek? Jak zapamiętaliśmy transformację i kto o tym zadecydował? Dlaczego musiało upłynąć tyle czasu, żeby zaczęły powstawać takie reportaże jak „Ostatni gasi światło?
To jest książka utkana z rozmów i zapraszająca do rozmowy o naszych rodzinach, o micie sukcesu transformacji i o widmie roszczeniowości, który krąży nad naszą debatą publiczną. I chyba nie ma lepszego miejsca do tej rozmowy niż pofabryczne mury ms2.
Przeczytaj, przyjdź, porozmawiaj!
ms², ul. Ogrodowa 19
wstęp: 5 zł
prowadzenie: Magdalena Nowicka-Franczak
Magdalena Nowicka-Franczak – socjolożka, krytyczka literacka, czytelniczka. Pracuje w Uniwersytecie Łódzkim, bada dyskurs publiczny, media i kulturę. O książkach pisze dla Tygodnika Powszechnego, Dwutygodnika i Pisma. Magazynu Opinii. W Polskim Towarzystwie Socjologicznym przewodniczy Sekcji Badań Komunikacji Społecznej. Jest członkinią redakcji Tygla Kultury i Studiów Socjologicznych oraz kapituły Nagrody Literackiej im. Juliana Tuwima oraz Nagrody Translatorskiej im. Ireny Tuwim.
