Pozornie to homogeniczny kraj. Polska. Kraj między Odrą a Bugiem. Pozornie.
Bo jeśli poskrobać w naszych rodzinnych historiach, mapach, opowieściach regionalnych, wspomnieniach nic już nie jest takie oczywiste. Historia, której uczymy się w szkole niewiele ma wspólnego z historią naszych dziadków i prababek.
Iluzoryczne centrum wspólnotowe tworzy Warszawa. Jeśli powstanie, to warszawskie, jeśli międzywojnie to Adria.
Tymczasem miliony Polaków mają pradziadków i dziadków, którzy służyli w Wehrmachcie (około pół miliona przedwojennych obywateli Polski), a to znaczyłoby, że liczebnie było ich więcej niż żołnierzy Armii Krajowej.... Wcześniej wybuchały jednak powstania śląskie, które zdecydowały o przyłączeniu Śląska do raczkującej II RP (czasem ziem, a czasem ludzi). To rewers i awers tej samej monety, tej samej historii.
Ziemie odzyskane - tak nazywano tereny, które przyłączono do Polski po zakończeniu II wojny światowej. A jeśli odzyskane, to od kogo odzyskane? Setki ludzkich tragedii i historii wypędzenia, odchodzenia, pozostawiania. Piekło kobiet, wywózki Niemców do niewolniczej pracy. A potem historia zasiedlania przez tych, którzy wcale nie chcieli się tu przenosić, ale histria zdecydowała inaczej. I tych, którzy zdobywali tę ziemię jak Dziki Zachód: szabrowników, byłych zbrodniarzy, a czasem ludzi, którzy po prostu chcieli uciec i zacząć od nowa.
Tu nic nie jest proste.
O historii Śląska, wysp odzyskanych a odrobinę też Łodzi będą rozmawiać:
Anna Dziewit-Meller - pisarka, dziennikarka, autorka powieści „Disko" (2012), „Góra Tajget"(2016), „Od jednego Lucypera:(2020) oraz literatury herstorycznej dla dzieci „ Damy, dziewuchy, dziewczyny. Historia w spódnicy" (2017) i „Damy, dziewuchy, dziewczyny. Podróże w spódnicy".
Zbigniew Rokita - reporter i redaktor, specjalizujący się w problematyce Europy Wschodniej i Górnego Śląska. Autor książek reporterskich „Kajś. Opowieść o Górnym Śląsku" (podwójnie nagrodzonej Nagrodą Literacką Nike, nominowanej do Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus, nagrody Ambasador Nowej Europy i Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego) oraz „Królowie strzelców. Piłka w cieniu imperium".
Piotr Oleksy - historyk i publicysta, od ponad dekady podróżuje po Europie Środkowej i Wschodniej, obserwując, jak tworzą się nowe tożsamości. Od kilku lat bada, opisuje i promuje powojenną historię wysp Wolin, Uznam i Karsibór, rozwijając platformę Archipelag Pamięci. Autor książek „Naddniestrze. Terror tożsamości”, za którą otrzymał nominację do Nagrody „Ambasador Nowej Europy”, oraz „Wyspy odzyskane. Wolin i nieznany archipelag”.
____________________________________________
Nagroda Literacka im. Juliana Tuwima i XV Festiwal Puls Literatury są współfinansowane z Dotacji Urzędu Miasta Łodzi.
XV Festiwal Puls Literatury w Łodzi dofinansowano ze środków Funduszu Popierania Twórczości Stowarzyszenia Autorów ZAiKS.
XV Festiwal Puls Literatury w Łodzi dofinansowano ze środków Fundacji PZU.
