Prampolini. Futuryzm, scenotechnika i teatr polskiej awangardy

autor:

09.06.2017

Enrico Prampolini to jedna z najważniejszych osobowości artystycznych międzynarodowej awangardy. W jego twórczości odnaleźć można echa niemal wszystkich prądów nowej sztuki I połowy XX w.: od futuryzmu, który współtworzył wraz z ugrupowaniem Filippa Tommasa Marinettiego, przez dadaizm, konstruktywizm i surrealizm, aż po udział w kręgu paryskich abstrakcjonistów: „Cercle et Carré”. Był malarzem, rzeźbiarzem, scenotechnikiem, choreografem, architektem, grafikiem, tworzył reklamy, plakaty, fotomontaże, wielkie murale, oprawy plastyczne do kilku filmów. Był organizatorem życia artystycznego w Paryżu, Pradze i Rzymie, a także kuratorem ostatniej międzynarodowej wystawy scenotechniki awangardowej na VI Triennale w Mediolanie (1936).

Otwarcie ekspozycji 9 czerwca 2017 r. (piątek), godz. 18.00, Muzeum Sztuki ms², Ogrodowa 19 wstęp wolny
wystawa będzie czynna do 8 października 2017 r.

Wystawa „Enrico Prampolini. Futuryzm, scenotechnika i teatr polskiej awangardy” pokazuje w chronologiczny sposób bardzo bogaty dorobek twórczości Prampoliniego we wszystkich tych dziedzinach. Zbiega się równocześnie z jubileuszem 100-lecia awangardy w Polsce, co stwarza znakomitą okazję do przyjrzenia się relacjom między włoskim futuryzmem a polskimi twórcami nowej sztuki. Owe relacje najbardziej żywe były w, najbliższym Prampoliniemu, obszarze teatru. To właśnie Prampolini postanowił odrzucić terminy „scenografia” i „dekoracja teatralna” na rzecz „scenotechniki” bliższej nie malarstwu, lecz architekturze i nowoczesnemu pojmowaniu przestrzeni sceny. Polscy artyści kręgu „Zwrotnicy”, Bloku i Praesensu w równym stopniu opowiedzieli się po stronie architektonicznych konstrukcji scenicznych, odrzucając tradycyjne dekoracje malarskie. Ich twórczość świadczyła o radykalnej zmianie, która dzięki awangardzie dokonała się w pojmowaniu i praktyce scenografii.

Ekspozycja w Muzeum Sztuki to pierwsza w historii wystawa, która zestawiać będzie projekty włoskiego futuryzmu z polską awangardą. Podejmuje też w szerszym kontekście kwestie kontaktów między artystami obu formacji. W końcu to właśnie dzięki namowom Jana Brzękowskiego Prampolini ofiarował w 1930 roku swój obraz „Tarantella” do łódzkiej kolekcji, gromadzonej przez grupę „a.r.”.

Z uwagi na praktykę wystawienniczą Muzeum Sztuki, która za punkt wyjścia przyjmuje znaczenie kolekcji grupy „a.r.”, „Tarantella” Prampoliniego okazuje się poniekąd ważnym kluczem zrozumienia wystawy. Obraz ten ukazuje dynamiczny i mechaniczny taniec zgeometryzowanych figur i przywołuje na myśl trzy okresy twórczości włoskiego futurysty: dynamizm w malarstwie lat 10., teatr mechaniczny lat 20. oraz późniejsze idee postpuryzmu i abstrakcjonizmu lat 30. Wystawa prezentuje wszystkie te trzy okresy w kontekście relacji włoskiego futuryzmu z polską awangardą.

Na tle retrospektywnych wystaw włoskiego futuryzmu oraz monograficznych przeglądów twórczości Prampoliniego, ekspozycja w Muzeum Sztuki jest pierwszą rozbudowaną prezentacją jego prac od 1992 roku. Jest też pierwszą tak obszerną wystawą monograficzną futurysty poza Włochami i to właśnie w Łodzi po raz pierwszy pojawią się prace Prampoliniego nigdy wcześniej nie wystawiane. Należy też podkreślić, że wystawa ta po raz pierwszy w historii problematyzuje historię polskiej scenotechniki awangardowej lat 20. i 30., która nie rodziła się w izolacji, ale była integralną częścią międzynarodowych praktyk podejmowanych w obszarze odnowy tradycyjnego teatru.

Artyści / Artystki: Anton Giulio Bragaglia, Jan Brzękowski, Władysław Daszewski, Eugène Deslaw, Tadeusz Gronowski, André Kertész, Frederick Kiesler, Feliks Krassowski, Jalu Kurek, Bohdan Lachert, Virgilio Marchi, Filippo Tommaso Marinetti, Maria Nicz-Borowiakowa, Ivo Pannaggi, Zdenka Podhajská, Kazimierz Podsadecki, Enrico Prampolini, Andrzej Pronaszko, Zbigniew Pronaszko, Luigi Russolo, Henryk Stażewski, Helena Syrkus, Szymon Syrkus, Józef Szanajca, Ruggero Vasari, Stanisław Ignacy Witkiewicz, Rougena Zátková

Autorzy tekstów do katalogu: Andrea Baffoni, Gunter Berghaus, Maria Elena Versari, Przemysław Strożek, Monika Chudzikowska, David Rifkind, Giovanni Lista, Paulina Kurc-Maj

kurator: Przemysław Strożek
koordynacja wystawy: Przemysław Purtak

WYSTAWA ODBYWA SIĘ W RAMACH OBCHODÓW STULECIA AWANGARDY W POLSCE

Pod Honorowym Patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy oraz pod auspicjami Polskiego Komitetu ds. UNESCO

Wystawa odbywa się w ramach obchodów 100-lecia odzyskania niepodległości

Głównym Partnerem Roku Awangardy w Muzeum Sztuki w Łodzi jest Fundacja Rodziny Staraków

Zobacz również:

czwartek, 1 stycznia 2026

Park Miliona Świateł w Orientarium ZOO Łódź

Park Miliona Świateł powraca do Łodzi! Po raz kolejny magiczna iluminacja rozświetli Orientarium Zoo Łódź, zamieniając je w bajkową krainę pełną kolorów, dźwięków i fantastycznych stworzeń. więcej

Orientarium ZOO Łódź (ul. Konstantynowska 8/10)
01.01.2026 - 01.03.2026 17:00

piątek, 2 stycznia 2026

Lodowisko w Manufakturze

Lodowisko w Manufakturze 23 listopada przyjmie pierwszych łyżwiarzy. Na lodowej tafli o powierzchni ponad 600 mkw będzie można ślizgać się przez 7 dni w tygodniu. Lubiana atrakcja zostanie na rynku… więcej

Manufaktura (Łódź, ul. Karskiego 5)
02.01.2026 - 22.02.2026 10:00

poniedziałek, 19 stycznia 2026

Ferie zimowe w Hopa Lupa | Nowa Sukcesja

Szukasz pomysłu na aktywne i pełne emocji ferie dla Twojego dziecka? więcej

Nowa Sukcesja (Łódź, al. Politechniki 1)
19.01.2026 - 01.03.2026 10:00

poniedziałek, 16 lutego 2026

Różnorodne zajęcia z Miejską Strefą Kultury

Składamy się aż z 15 filii, tworząc sprawnie funkcjonującą instytucję o charakterze kulturalno-artystycznym. Pragniemy integrować, inspirować i aktywizować wszystkich mieszkańców Łodzi. Na potęgę! więcej

Łódź
16.02.2026 - 22.02.2026 00:00

„Miasta dla ludzi” – wystawa Łódź Design Festival na Dworcu Łódź Fabryczna

Spójrz na miasto z perspektywy codziennych doświadczeń. Poprzez proste sceny i opisy Łódź Design Festival zachęca do empatycznego myślenia o przestrzeni wspólnej – jako środowisku funkcjonowania osób… więcej

Dworzec Łódź Fabryczna (Plac Bronisława Sałacińskiego 1)
16.02.2026 - 28.02.2026 00:00

sobota, 21 lutego 2026

Targi Boho&Art w Pasażu Łódzkim

Już w dniach 20-21 lu­te­go za­pra­sza­my na ko­lej­ną edy­cję tar­gów BOHO & ART! więcej

Centrum Handlowe Pasaż Łódzki (al. Jana Pawła II 30)
21.02.2026 00:00

parkrun Las Łagiewnicki

Czym jest parkrun Las Łagiewnicki? To bieg, trucht lub marsz na dystansie 5km z pomiarem czasu. Zapraszamy do udziału w dogodnej dla każdego formie i luźnej, pozbawionej rywalizacji atmosferze. więcej

Las Łagiewnicki (Łódź, ul. Łagiewnicka 305)
21.02.2026 09:00

parkrun Łódź w Parku Poniatowskiego

Czym jest parkrun Łódź? To bieg, trucht lub marsz na dystansie 5km z pomiarem czasu. Zapraszamy do udziału w dogodnej dla każdego formie i luźnej, pozbawionej rywalizacji atmosferze. więcej

Park im. ks. Józefa Poniatowskiego w Łodzi
21.02.2026 09:00

Morsowanie na Fali

Pasjonaci hartowania organizmu w lodowatej wodzie mają na Fali swoje eldorado. W sezonie jesienno-zimowym, czyli od listopada do końca marca, mogą bezpłatnie korzystać z przystosowanego do tego celu… więcej

Aquapark FALA (Łódź al. Unii Lubelskiej 4)
21.02.2026 09:00

Kiermasz Gatta i Wola w Tulipanie

Szukasz okazji, żeby uzupełnić garderobę w świetnych cenach? 20-21 lutego w CH Tulipan odbędzie się kiermasz marek Gatta i Wola – dwa dni pełne ubrań i dodatków, które łączą jakość, komfort i… więcej

Centrum Handlowe Tulipan (Łódź, al. Piłsudskiego 94)
21.02.2026 09:00
Kontakt