Historia Sali Neoplastycznej sięga 1946 roku. Muzeum Sztuki, dotąd mieszczące się w kilkunastu pokojach dawnego ratusza, pozyskało nową siedzibę – dziewiętnastowieczny pałac łódzkiego przemysłowca Maurycego Poznańskiego. Ówczesny dyrektor Muzeum, Marian Minich, zaprosił Władysława Strzemińskiego do współpracy przy aranżacji nowych sal ekspozycyjnych. Artyście powierzono zadanie zaprojektowania przestrzeni, w której miałaby znaleźć swoje miejsce kolekcja europejskiej awangardy, zgromadzona z jego inicjatywy w latach 30. XX wieku. Sala Neoplastyczna – bo tak ją nazwano – została otwarta dla publiczności wraz z całym Muzeum dwa lata później, od razu stając się wyjątkową muzealną atrakcją. Niestety nie na długo: w roku 1950 nawiązujące do neoplastycyzmu polichromie sali zamalowano, a eksponowane w niej dzieła, nieodpowiadające oficjalnej stylistyce socjalistycznego realizmu, złożono do magazynów. Salę zrekonstruowano dopiero w 1960 roku (dokonał tego uczeń Strzemińskiego, Bolesław Utkin). Od tego momentu przez niemal pół wieku stanowiła ona centralny punkt stałej ekspozycji łódzkiego Muzeum, będąc jednocześnie jednym z nielicznych przykładów sali ekspozycyjnej zaprojektowanej w oparciu o założenia awangardy.
Kontekst Sali Neoplastycznej uległ zmianie w 2008 roku, kiedy zbiory sztuki nowoczesnej i współczesnej przeniesiono do ms2, czyli dziewiętnastowiecznej tkalni przekształconej w przestrzenie wystawiennicze Muzeum Sztuki. Sala, po długich dyskusjach o przeniesieniu jej na ekspozycję Kolekcji Sztuki XX i XXI wieku, pozostała w budynku, dla którego zaprojektował ją Strzemiński. Tym samym przestała być centrum muzealnej kolekcji. W zamian stała się katalizatorem i punktem odniesienia dla działań innych artystów. Poprzez taką formułę dialogu z dziełem tego czołowego animatora polskiej awangardy, artyści mogą twórczo rozwijać i uwspółcześniać jego spuściznę, a także kierować naszą uwagę na te jej znaczenia, które wcześniej pozostawały ukryte.
Premiera projektu „Kompozycja otwarta” odbyła się w 2010 roku. Jako pierwsi do wejścia w dialog z Salą Neoplastyczną zaproszeni zostali Daniel Buren, Magdalena Fernandez, Igor Krenz, Grzegorz Sztwiertnia, Jarosław Fliciński, Elżbieta Jabłońska, Julita Wójcik, Monika Sosnowska, Nairy Baghramian, Magdalena Fernandez Arriaga i Grupa Twożywo. W trakcie ostatniej znaczącej rekonstrukcji w 2013 ekspozycję uzupełniła instalacja Moniki Sosnowskiej, będąca powtórzeniem drzwi z fabryki w Ursusie, których geometryczna struktura, nawiązująca do racjonalnych form konstruktywistycznej awangardy, poddana została radykalnemu przekształceniu. Nairy Baghramian przygotowała projekt nawiązujący do założeń obecnych zwłaszcza w twórczości Katarzyny Kobro, czyli uznania ludzkiego ciała za punkt odniesienia do wszelkich działań w przestrzeni. Liam Gillick zaprezentował zaś pracę, która pokazuje, w jaki sposób szczytne ideały awangardy zostały przechwycone przez wielkie korporacje. W najnowszej wersji ekspozycji uzupełniają ją inspirowane twórczością Kobro i Strzemińskiego „Kompozycje przestrzenne” Celine Condorelli.
Kuratorzy wystawy: Jarosław Suchan we współpracy z Danielem Muzyczukiem, Anną Saciuk-Gąsowską i Katarzyną Słobodą
Więcej informacji na stronie Muzeum.
Dodatkowe informacje:
W związku z wypożyczeniem części prac pochodzących z Międzynarodowej Kolekcji Sztuki Nowoczesnej grupy „a.r.” oraz dzieł Katarzyny Kobro na wystawę współorganizowaną przez Muzeum Sztuki w Moderna Museet w Malmö, w Sali Neoplastycznej można zobaczyć prace Władysława Strzemińskiego oraz dzieła Jeana Gorina, Michela Seuphora, Pieta Mondriana i Henryka Berlewiego. Prace Strzemińskiego odnoszą się bezpośrednio do istotnej dla projektu Sali Neoplastycznej teorii Kompozycji przestrzeni. Obliczenia rytmu czasoprzestrzennego.
Organizator: Muzeum Sztuki w Łodzi
Czas i miejsce:
ekspozycja dostępna od 2010 roku
ms1, 90-734 Łódź, ul. Więckowskiego 36
tel. +48 (42) 633 97 90
e-mail: muzeum@msl.org.pl
https://msl.org.pl/ms/info/ms1,37.html
Muzeum Sztuki w Łodzi
ms1, 90-734 Łódź, Więckowskiego 36
ms2, 91-065 Łódź, Ogrodowa 19
www.msl.org.pl
Przypominamy, że w poniedziałki większość instytucji kultury jest zamknięta dla zwiedzających. Prosimy sprawdzić na ich stronach dni i godziny otwarcia.
