Dwieście lat mapy Viebiga

„Plan sytuacyjny uregulowania ogrodów sukienniczych w mieście Łodzi” to pierwsza mapa nowej osady sukienniczej zaplanowanej przez Rajmunda Rembielińskiego. Plan powstał w 1823 roku, 12 czerwca kiedy to Rembieliński udzielił ostatnich dyrektyw geometrze Filipowi de Viebigowi.

8 zdjęć
ZOBACZ
ZDJĘCIA (8)

Rezultatem tej rozmowy było przygotowanie przez geometrę rozplanowania przestrzennego nowej osady.

Osada nazywana Nowym Miastem była odległa o kilkaset metrów od starej Łodzi. Trakt piotrkowski przechodził  przez środek Nowego Rynku z północy na południe i przecinał główne ulice: Średnią, Północną i Południową.  Czworokąt zamykały ulice Wschodnia i Zachodnia. 

Plan zdradza wpływy klasycznej urbanistyki, cechuje go bowiem geometria i ład architektoniczny. Regularność koncepcji jest wyjątkowo przydatna do zabudowy frontalnej.  Osadę sukienniczą miały stanowić bliźniacze domy, których plany zatwierdziła Komisja Województwa Mazowieckiego.  

Rozlegle ogrody sukiennicze z kolei to ziemia, na której rzemieślnicy mogli uprawiać warzywa i owoce stanowiące cenne uzupełnienie ich diety.  Takie koncepcje formowane były w tym czasie w Wielkiej Brytanii, gdzie pierwszy etap rewolucji przemysłowej okazał się wyjątkowo trudny dla robotników
i zniechęcał ich podejmowania pracy w fabryce. Myślano zatem o koncepcji miasta ogrodu, jako sposobie na łagodzenie skutków industrializacji. Brytyjski przykład stanowiło szkockie New Lanark i fabryka należąca do Roberta Owena.    

Nowa osada zajmowała nieco ponad 250 hektarów powierzchni. Kiedyś był to folwark Stara Wieś oraz Wótowstwo Łódzkie odkupione od Jana Załęskiego za 10 tys. złotych. Ponadto w skład terenów miejskich weszły grunty kościelne
i lasy Karkoszka oraz Kusy Kąt.

Wytyczono 204 place budowlane, a osiedlającym się tutaj osadnikom dawano w użytkowanie ogrody położone w pobliżu. Oddzielne działki wyznaczono na budowę folusza (ul. Nowomiejska róg Północnej) i cegielni  przy obecnym pl. Dąbrowskiego.

Regulację osady zakończono w końcu 1823 roku. Viebig za wykonaną pracę otrzymał wynagrodzenie w wysokości 3294, 24 złotego.

Prawdopodobnie  autorem rozplanowania części siedliskowej Nowego Miasta (obecny pl. Wolności i pn. cześci ul. Piotrkowskiej) faktycznie był Klemens Witkowski, urzędnik w Komisji Województwa Mazowieckiego ( prace wykonał ok. roku 1821), autor i negocjator umowy zgierskiej. Nie miał uprawnień geometry, więc plan podpisał Filip de Viebig po uzupełnieniu części ogrodowej i przygotowaniu  egzemplarzy mapy.

Obecnie dysponujemy tylko litograficznymi kopiami mapy wykonanymi na początku lat 30-tych XX wieku dla potrzeb wydania „Rocznika Łódzkiego”.   


Polecane aktualności

fot. ŁÓDŹ.PL

Modernizacja zajezdni Chocianowice przyspiesza. Sprawdź, jak przebiegają prace [ZDJĘCIA]

red / ŁÓDŹ.PL

Prace na terenie 120-letniej zajezdni Chocianowice prowadzone są rzez firmę Budimex na obszarze… więcej

fot. ŁÓDŹ.PL

Mural z wizerunkiem Kazimierza Górskiego odsłonięty w Szkole Mistrzostwa Sportowego [ZDJĘCIA]

red / ŁÓDŹ.PL

Podczas rozpoczęcia roku szkolnego 2022/2023 w Szkole Mistrzostwa Sportowego im. Kazimierza… więcej

fot. ŁKS

ŁKS Łódź odpada z Pucharu Polski po emocjonującym meczu ze Stalą Mielec

JB / ŁÓDŹ.PL

Mogłoby się wydawać, że starcie drużyny z Ekstraklasy z pierwszoligowcem nie będzie obfitowało w… więcej

fot. Envato Elements

Powrót do szkoły - jak go przetrwać? Poradnik dla dzieci i rodziców

a.pe / ŁÓDŹ.PL

W czwartek, 1 września zaczyna się nowy rok szkolny. Przedstawiamy kilka wskazówek, które pomogą… więcej

fot. mat. pras.

Co robić w weekend w Łodzi? Najciekawsze wydarzenia w mieście [PRZEWODNIK]

red / ŁÓDŹ.PL

Spotkania ze sławami polskiej fantastyki, koncert Krystiana Ochmana, hity kinowe na Polówce - w… więcej

Kontakt